સ્ફ ટિકસ્વચ્છતાયા ઇવ પરતોઽપિ પ્રભવન્ દૃષ્ટઃ . યથા હિ સ્ફ ટિકસ્વચ્છતાયાઃ સ્વરૂપ- પરિણામસમર્થત્વે સતિ કદાચિન્નીલહરિતપીતતમાલકદલીકાંચનપાત્રોપાશ્રયયુક્તત્વાન્નીલો હરિતઃ પીત ઇતિ ત્રિવિધઃ પરિણામવિકારો દૃષ્ટઃ, તથોપયોગસ્યાનાદિમિથ્યાદર્શનાજ્ઞાનાવિરતિસ્વભાવ- વસ્ત્વન્તરભૂતમોહયુક્તત્વાન્મિથ્યાદર્શનમજ્ઞાનમવિરતિરિતિ ત્રિવિધઃ પરિણામવિકારો દૃષ્ટવ્યઃ .
પરકે કારણ ( – પરકી ઉપાધિસે) ઉત્પન્ન હોતા દિખાઈ દેતા હૈ . ઇસી બાતકો સ્પષ્ટ કરતે હૈં : — જૈસે સ્ફ ટિકકી સ્વચ્છતાકી સ્વરૂપ-પરિણમનમેં (અપને ઉજ્જ્વલતારૂપ સ્વરૂપસે પરિણમન કરનેમેં) સામર્થ્ય હોને પર ભી, કદાચિત્ (સ્ફ ટિકકો) કાલે, હરે ઔર પીલે ઐસે તમાલ, કેલ ઔર સોનેકે પાત્રરૂપી આધારકા સંયોગ હોનેસે, સ્ફ ટિકકી સ્વચ્છતાકા, કાલા, હરા ઔર પીલા ઐસે તીન પ્રકારકા પરિણામવિકાર દિખાઈ દેતા હૈ, ઉસીપ્રકાર (આત્માકો) અનાદિસે મિથ્યાદર્શન, અજ્ઞાન ઔર અવિરતિ જિસકા સ્વભાવ હૈ ઐસે અન્ય-વસ્તુભૂત મોહકા સંયોગ હોનેસે, આત્માકે ઉપયોગકા, મિથ્યાદર્શન, અજ્ઞાન ઔર અવિરતિ ઐસે તીન પ્રકારકા પરિણામવિકાર સમઝના ચાહિયે
ભાવાર્થ : — આત્માકે ઉપયોગમેં યહ તીન પ્રકારકા પરિણામવિકાર અનાદિ કર્મકે નિમિત્તસે હૈ . ઐસા નહીં હૈ કિ પહલે યહ શુદ્ધ હી થા ઔર અબ ઇસમેં નયા પરિણામવિકાર હો ગયા હૈ . યદિ ઐસા હો તો સિદ્ધોંકો ભી નયા પરિણામવિકાર હોના ચાહિયે . કિન્તુ ઐસા તો નહીં હોતા . ઇસલિયે યહ સમઝના ચાહિયે કિ વહ અનાદિસે હૈ ..૮૯..
અબ આત્માકે તીન પ્રકારકે પરિણામવિકારકા કર્તૃત્વ બતલાતે હૈં : —
ગાથાર્થ : — [એતેષુ ચ ] અનાદિસે યે તીન પ્રકારકે પરિણામવિકાર હોનેસે [ઉપયોગઃ ] આત્માકા ઉપયોગ — [શુદ્ધઃ ] યદ્યપિ (શુદ્ધનયસે) શુદ્ધ, [નિરઞ્જનઃ ] નિરંજન [ભાવઃ ] (એક)
૧૬૪