Samaysar-Hindi (Gujarati transliteration). Gatha: 98 Kalash: 62.

< Previous Page   Next Page >


Page 179 of 642
PDF/HTML Page 212 of 675

 

કહાનજૈનશાસ્ત્રમાલા ]
કર્તા-કર્મ અધિકાર
૧૭૯
(અનુષ્ટુભ્)
આત્મા જ્ઞાનં સ્વયં જ્ઞાનં જ્ઞાનાદન્યત્કરોતિ કિમ્ .
પરભાવસ્ય કર્તાત્મા મોહોઽયં વ્યવહારિણામ્ ..૬૨..
તથા હિ

વવહારેણ દુ આદા કરેદિ ઘડપડરધાણિ દવ્વાણિ .

કરણાણિ ય કમ્માણિ ય ણોકમ્માણીહ વિવિહાણિ ..૯૮..
વ્યવહારેણ ત્વાત્મા કરોતિ ઘટપટરથાન્ દ્રવ્યાણિ .
કરણાનિ ચ કર્માણિ ચ નોકર્માણીહ વિવિધાનિ ..૯૮..

વ્યવહારિણાં હિ યતો યથાયમાત્માત્મવિકલ્પવ્યાપારાભ્યાં ઘટાદિપરદ્રવ્યાત્મકં બહિઃકર્મ કુર્વન્ પ્રતિભાતિ તતસ્તથા ક્રોધાદિપરદ્રવ્યાત્મકં ચ સમસ્તમન્તઃકર્માપિ કરોત્યવિશેષાદિ- ઇસી બાતકો દૃઢ કરતે હુએ કહતે હૈં કિ :

શ્લોકાર્થ :[આત્મા જ્ઞાનં ] આત્મા જ્ઞાનસ્વરૂપ હૈ, [સ્વયં જ્ઞાનં ] સ્વયં જ્ઞાન હી હૈ; [જ્ઞાનાત્ અન્યત્ કિમ્ કરોતિ ] વહ જ્ઞાનકે અતિરિક્ત અન્ય ક્યા કરે ? [આત્મા પરભાવસ્ય કર્તા ] આત્મા પરભાવકા કર્તા હૈ [અયં ] ઐસા માનના (તથા કહના) સો [વ્યવહારિણામ્ મોહઃ ] વ્યવહારી જીવોંકા મોહ (અજ્ઞાન) હૈ .૬૨.

અબ ક હતે હૈં કિ વ્યવહારી જન ઐસા કહતે હૈં :

ઘટ-પટ-રથાદિક વસ્તુઐં, કર્માદિ અરુ સબ ઇન્દ્રિયેં .
નોકર્મ વિધવિધ જગતમેં, આત્મા કરે વ્યવહારસે ..૯૮..

ગાથાર્થ :[વ્યવહારેણ તુ ] વ્યવહારસે અર્થાત્ વ્યવહારી જન માનતે હૈં કિ [ઇહ ] જગતમેં [આત્મા ] આત્મા [ઘટપટરથાન્ દ્રવ્યાણિ ] ઘટ, પટ, રથ ઇત્યાદિ વસ્તુઓંકો, [ચ ] ઔર [કરણાનિ ] ઇન્દ્રિયોંકો, [વિવિધાનિ ] અનેક પ્રકારકે [કર્માણિ ] ક્રોધાદિ દ્રવ્યકર્મોંકો [ચ નોકર્માણિ ] ઔર શરીરાદિક નોકર્મોંકો [કરોતિ ] કરતા હૈ .

ટીકા :જિસને અપને (ઇચ્છારૂપ) વિકલ્પ ઔર (હસ્તાદિકી ક્રિયારૂપ) વ્યાપારકે દ્વારા યહ આત્મા ઘટ આદિ પરદ્રવ્યસ્વરૂપ બાહ્યકર્મકો કરતા હુઆ (વ્યવહારી જનોંકો) પ્રતિભાસિત હોતા હૈ, ઇસલિયે ઉસીપ્રકાર (આત્મા) ક્રોધાદિ પરદ્રવ્યસ્વરૂપ સમસ્ત અન્તરંગ કર્મકો ભી