ગુણસણ્ણિદા દુ એદે કમ્મં કુવ્વંતિ પચ્ચયા જમ્હા .
ગાથાર્થ : — [ચત્વારઃ ] ચાર [સામાન્યપ્રત્યયાઃ ] સામાન્ય ૧પ્રત્યય [ખલુ ] નિશ્ચયસે [બન્ધકર્તારઃ ] બન્ધકે કર્તા [ભણ્યન્તે ] કહે જાતે હૈં, વે — [મિથ્યાત્વમ્ ] મિથ્યાત્વ, [અવિરમણં ] અવિરમણ [ચ ] તથા [કષાયયોગૌ ] કષાય ઔર યોગ [બોદ્ધવ્યાઃ ] જાનના . [પુનઃ અપિ ચ ] ઔર ફિ ર [તેષાં ] ઉનકા, [અયં ] યહ [ત્રયોદશવિકલ્પઃ ] તેરહ પ્રકારકા [ભેદઃ તુ ] ભેદ [ભણિતઃ ] કહા ગયા હૈ — [મિથ્યાદૃષ્ટયાદિઃ ] મિથ્યાદૃષ્ટિ(ગુણસ્થાન)સે લેકર [સયોગિનઃ ચરમાન્તઃ યાવત્ ] સયોગકેવલી(ગુણસ્થાન)કે ચરમ સમય પર્યન્તકા, [એતે ] યહ (પ્રત્યય અથવા ગુણસ્થાન) [ખલુ ] જો કિ નિશ્ચયસે [અચેતનાઃ ] અચેતન હૈં, [યસ્માત્ ] ક્યોંકિ [પુદ્ગલકર્મોદયસમ્ભવાઃ ] પુદ્ગલકર્મકે ઉદયસે ઉત્પન્ન હોતે હૈં [તે ] વે [યદિ ] યદિ [કર્મ ] કર્મ [કુર્વન્તિ ] કરતે હૈં તો ભલે કરેં; [તેષાં ] ઉનકા (કર્મોંકા) [વેદકઃ અપિ ] ભોક્તા ભી [આત્મા ન ] આત્મા નહીં હૈ . [યસ્માત્ ] ક્યોંકિ [એતે ] યહ [ગુણસંજ્ઞિતાઃ તુ ] ‘ગુણ’ નામક [પ્રત્યયાઃ ] પ્રત્યય [કર્મ ] કર્મ [કુર્વન્તિ ] કરતે હૈં, [તસ્માત્ ] ઇસલિયે [જીવઃ ] જીવ તો [અકર્તા ] કર્મોંકા અકર્તા હૈ [ચ ] ઔર [ગુણાઃ ] ‘ગુણ’ હી [કર્માણિ ] કર્મોંકો [કુર્વન્તિ ] કરતે હૈં .
૧૯૨
૧. પ્રત્યય = કર્મબન્ધકે કારણ અર્થાત્ આસ્રવ .