સમયસાર
[ ભગવાનશ્રીકુન્દકુન્દ-
ન ચ જીવપ્રત્યયયોરેકત્વમ્
જહ જીવસ્સ અણણ્ણુવઓગો કોહો વિ તહ જદિ અણણ્ણો . જીવસ્સાજીવસ્સ ય એવમણણ્ણત્તમાવણ્ણં ..૧૧૩.. એવમિહ જો દુ જીવો સો ચેવ દુ ણિયમદો તહાઽજીવો . અયમેયત્તે દોસો પચ્ચયણોકમ્મકમ્માણં ..૧૧૪.. અહ દે અણ્ણો કોહો અણ્ણુવઓગપ્પગો હવદિ ચેદા .
જહ કોહો તહ પચ્ચય કમ્મં ણોકમ્મમવિ અણ્ણં ..૧૧૫..
યથા જીવસ્યાનન્ય ઉપયોગઃ ક્રોધોઽપિ તથા યદ્યનન્યઃ .
જીવસ્યાજીવસ્ય ચૈવમનન્યત્વમાપન્નમ્ ..૧૧૩..
એવમિહ યસ્તુ જીવઃ સ ચૈવ તુ નિયમતસ્તથાઽજીવઃ .
અયમેકત્વે દોષઃ પ્રત્યયનોકર્મકર્મણામ્ ..૧૧૪..
અથ તે અન્યઃ ક્રોધોઽન્યઃ ઉપયોગાત્મકો ભવતિ ચેતયિતા .
યથા ક્રોધસ્તથા પ્રત્યયાઃ કર્મ નોકર્માપ્યન્યત્ ..૧૧૫..
અબ યહ કહતે હૈં કિ — જીવ ઔર ઉન પ્રત્યયોંમેં એકત્વ નહીં હૈ : —
ઉપયોગ જ્યોંહિ અનન્ય જીવકા, ક્રોધ ત્યોંહી જીવકા,
તો દોષ આયે જીવ ત્યોંહિ અજીવકે એકત્વકા ..૧૧૩..
તો દોષ આયે જીવ ત્યોંહિ અજીવકે એકત્વકા ..૧૧૩..
યોં જગતમેં જો જીવ વે હિ અજીવ ભી નિશ્ચય હુએ .
નોકર્મ, પ્રત્યય, કર્મકે એકત્વમેં ભી દોષ યે ..૧૧૪..
જો ક્રોધ યોં હૈ અન્ય, જીવ ઉપયોગઆત્મક અન્ય હૈ, તો ક્રોધવત્ નોકર્મ, પ્રત્યય, કર્મ ભી સબ અન્ય હૈં ..૧૧૫..
ગાથાર્થ : — [યથા ] જૈસે [જીવસ્ય ] જીવકે [ઉપયોગઃ ] ઉપયોગ [અનન્યઃ ] અનન્ય અર્થાત્ એકરૂપ હૈ [તથા ] ઉસીપ્રકાર [યદિ ] યદિ [ક્રોધઃ અપિ ] ક્રોધ ભી [અનન્યઃ ] અનન્ય હો તો [એવમ્ ] ઇસપ્રકાર [જીવસ્ય ] જીવકે [ચ ] ઔર [અજીવસ્ય ] અજીવકે [અનન્યત્વમ્ ]
૧૯૪