ણ સયં બદ્ધો કમ્મે ણ સયં પરિણમદિ કોહમાદીહિં . જદિ એસ તુજ્ઝ જીવો અપ્પરિણામી તદા હોદિ ..૧૨૧.. અપરિણમંતમ્હિ સયં જીવે કોહાદિએહિં ભાવેહિં . સંસારસ્સ અભાવો પસજ્જદે સંખસમઓ વા ..૧૨૨.. પોગ્ગલકમ્મં કોહો જીવં પરિણામએદિ કોહત્તં . તં સયમપરિણમંતં કહં ણુ પરિણામયદિ કોહો ..૧૨૩.. અહ સયમપ્પા પરિણમદિ કોહભાવેણ એસ દે બુદ્ધી .
કોહો પરિણામયદે જીવં કોહત્તમિદિ મિચ્છા ..૧૨૪.. પરિણામશક્તિઃ ] સ્વભાવભૂત પરિણમનશક્તિ [ખલુ અવિઘ્ના સ્થિતા ] નિર્વિઘ્ન સિદ્ધ હુઈ . [તસ્યાં સ્થિતાયાં ] ઉસકે સિદ્ધ હોને પર, [સઃ આત્મનઃ યમ્ ભાવં કરોતિ ] પુદ્ગલદ્રવ્ય અપને જિસ ભાવકો ક રતા હૈ [તસ્ય સઃ એવ કર્તા ] ઉસકા વહ પુદ્ગલદ્રવ્ય હી ક ર્તા હૈ .
ભાવાર્થ : — સર્વ દ્રવ્ય પરિણમનસ્વભાવવાલે હૈં, ઇસલિયે વે અપને અપને ભાવકે સ્વયં હી કર્તા હૈં . પુદ્ગલદ્રવ્ય ભી અપને જિસ ભાવકો કરતા હૈ ઉસકા વહ સ્વયં હી કર્તા હૈ ..૬૪..
અબ જીવકા પરિણામિત્વ સિદ્ધ કરતે હૈં : —