Samaysar-Hindi (Gujarati transliteration). Gatha: 125.

< Previous Page   Next Page >


Page 200 of 642
PDF/HTML Page 233 of 675

 

સમયસાર
[ ભગવાનશ્રીકુન્દકુન્દ-
કોહુવજુત્તો કોહો માણુવજુત્તો ય માણમેવાદા .
માઉવજુત્તો માયા લોહુવજુત્તો હવદિ લોહો ..૧૨૫..
ન સ્વયં બદ્ધઃ કર્મણિ ન સ્વયં પરિણમતે ક્રોધાદિભિઃ .
યદ્યેષઃ તવ જીવોઽપરિણામી તદા ભવતિ ..૧૨૧..
અપરિણમમાને સ્વયં જીવે ક્રોધાદિભિઃ ભાવૈઃ .
સંસારસ્યાભાવઃ પ્રસજતિ સાંખ્યસમયો વા ..૧૨૨..
પુદ્ગલકર્મ ક્રોધો જીવં પરિણામયતિ ક્રોધત્વમ્ .
તં સ્વયમપરિણમમાનં કથં નુ પરિણામયતિ ક્રોધઃ ..૧૨૩..
અથ સ્વયમાત્મા પરિણમતે ક્રોધભાવેન એષા તે બુદ્ધિઃ .
ક્રોધઃ પરિણામયતિ જીવં ક્રોધત્વમિતિ મિથ્યા ..૧૨૪..
ક્રોધોપયુક્તઃ ક્રોધો માનોપયુક્તશ્ચ માન એવાત્મા .
માયોપયુક્તો માયા લોભોપયુક્તો ભવતિ લોભઃ ..૧૨૫..
ક્રોધોપયોગી ક્રોધ, જીવ માનોપયોગી માન હૈ .
માયોપયુક્ત માયા અરુ લોભોપયુત લોભ હિ બને ..૧૨૫..

ગાથાર્થ :સાંખ્યમતાનુયાયી શિષ્યકે પ્રતિ આચાર્ય ક હતે હૈં કિ ભાઈ ! [એષઃ ] યહ [જીવઃ ] જીવ [કર્મણિ ] ક ર્મમેં [સ્વયં ] સ્વયં [બદ્ધઃ ન ] નહીં બઁધા ઔર [ક્રોધાદિભિઃ ] ક્રોધાદિભાવસે [સ્વયં ] સ્વયં [ન પરિણમતે ] નહીં પરિણમતા [યદિ તવ ] યદિ તેરા યહ મત હૈ [તદા ] તો વહ (જીવ) [અપરિણામી ] અપરિણામી [ભવતિ ] સિદ્ધ હોતા હૈ; ઔર [જીવે ] જીવ [સ્વયં ] સ્વયં [ક્રોધાદિભિઃ ભાવૈઃ ] ક્રોધાદિભાવરૂપ [અપરિણમમાને ] નહીં પરિણમતા હોનેસે, [સંસારસ્ય ] સંસારકા [અભાવઃ ] અભાવ [પ્રસજતિ ] સિદ્ધ હોતા હૈ [વા ] અથવા [સાંખ્યસમયઃ ] સાંખ્યમતકા પ્રસંગ આતા હૈ

.

[પુદ્ગલકર્મ ક્રોધઃ ] ઔર પુદ્ગલક ર્મ જો ક્રોધ હૈ વહ [જીવં ] જીવકો [ક્રોધત્વમ્ ] ક્રોધરૂપ [પરિણામયતિ ] પરિણમન કરાતા હૈ ઐસા તૂ માને તો યહ પ્રશ્ન હોતા હૈ કિ [સ્વયમ્ અપરિણમમાનં ] સ્વયં નહીં પરિણમતે હુએ [તં ] ઉસ જીવકો [ક્રોધઃ ] ક્રોધ [કથં નુ ] કૈસે [પરિણામયતિ ] પરિણમન કરા સકતા હૈ ? [અથ ] અથવા યદિ [આત્મા ] આત્મા [સ્વયમ્ ]

૨૦૦