જઇ જીવેણ સહ ચ્ચિય પોગ્ગલદવ્વસ્સ કમ્મપરિણામો . એવં પોગ્ગલજીવા હુ દો વિ કમ્મત્તમાવણ્ણા ..૧૩૭.. એક્કસ્સ દુ પરિણામો પોગ્ગલદવ્વસ્સ કમ્મભાવેણ .
ગાથાર્થ : — [યદિ ] યદિ [પુદ્ગલદ્રવ્યસ્ય ] પુદ્ગલદ્રવ્યકા [જીવેન સહ ચૈવ ] જીવકે સાથ હી [કર્મપરિણામઃ ] ક ર્મરૂપ પરિણામ હોતા હૈ (અર્થાત્ દોનોં મિલકર હી ક ર્મરૂપ પરિણમિત હોતે હૈં ) — ઐસા માના જાયે તો [એવં ] ઇસપ્રકાર [પુદ્ગલજીવૌ દ્વૌ અપિ ] પુદ્ગલ ઔર જીવ દોનોં [ખલુ ] વાસ્તવમેં [કર્મત્વમ્ આપન્નૌ ] ક ર્મત્વકો પ્રાપ્ત હો જાયેં . [તુ ] પરન્તુ [કર્મભાવેન ] ક ર્મભાવસે [પરિણામઃ ] પરિણામ તો [પુદ્ગલદ્રવ્યસ્ય એકસ્ય ] પુદ્ગલદ્રવ્યકે એક કે હી હોતા હૈ, [તત્ ] ઇસલિયે [જીવભાવહેતુભિઃ વિના ] જીવભાવરૂપ નિમિત્તસે રહિત હી અર્થાત્ ભિન્ન હી [કર્મણઃ ] ક ર્મકા [પરિણામઃ ] પરિણામ હૈ .
ટીકા : — યદિ પુદ્ગલદ્રવ્યકે, કર્મપરિણામકે નિમિત્તભૂત ઐસે રાગાદિ-અજ્ઞાન-પરિણામસે પરિણત જીવકે સાથ હી (અર્થાત્ દોનોં મિલકર હી), કર્મરૂપ પરિણામ હોતા હૈ — ઐસા વિતર્ક ઉપસ્થિત કિયા જાયે તો, જૈસે મિલી હુઈ હલ્દી ઔર ફિ ટકરીકા – દોનોંકા લાલ રંગરૂપ પરિણામ
૨૧૨