જીવપુદ્ગલકર્મણોરેકબન્ધપર્યાયત્વેન તદાત્વે વ્યતિરેકાભાવાજ્જીવે બદ્ધસ્પૃષ્ટં કર્મેતિ વ્યવહાર- નયપક્ષઃ . જીવપુદ્ગલકર્મણોરનેકદ્રવ્યત્વેનાત્યન્તવ્યતિરેકાજ્જીવેઽબદ્ધસ્પૃષ્ટં કર્મેતિ નિશ્ચયનયપક્ષઃ .
તતઃ કિમ્ — કમ્મં બદ્ધમબદ્ધં જીવે એવં તુ જાણ ણયપક્ખં .
ગાથાર્થ : — [જીવે ] જીવમેં [કર્મ ] કર્મ [બદ્ધં ] (ઉસકે પ્રદેશોંકે સાથ) બઁધા હુઆ હૈ [ચ ] તથા [સ્પૃષ્ટં ] સ્પર્શિત હૈ [ઇતિ ] ઐસા [વ્યવહારનયભણિતમ્ ] વ્યવહારનયકા કથન હૈ [તુ ] ઔર [જીવે ] જીવમેં [કર્મ ] કર્મ [અબદ્ધસ્પૃષ્ટં ] અબદ્ધ ઔર અસ્પર્શિત [ભવતિ ] હૈ ઐસા [શુદ્ધનયસ્ય ] શુદ્ધનયકા કથન હૈ .
ટીકા : — જીવકો ઔર પુદ્ગલકર્મકો એકબન્ધપર્યાયપનેસે દેખને પર ઉનમેં ઉસ કાલમેં ભિન્નતાકા અભાવ હૈ, ઇસલિયે જીવમેં કર્મ બદ્ધસ્પૃષ્ટ હૈ ઐસા વ્યવહારનયકા પક્ષ હૈ . જીવકો તથા પુદ્ગલકર્મકો અનેકદ્રવ્યપનેસે દેખને પર ઉનમેં અત્યન્ત ભિન્નતા હૈ, ઇસલિયે જીવમેં કર્મ અબદ્ધસ્પૃષ્ટ હૈ ઐસા નિશ્ચયનયકા પક્ષ હૈ ..૧૪૧..
કિન્તુ ઇસસે ક્યા ? જો આત્મા ઉન દોનોં નયપક્ષોંકો પાર કર ચુકા હૈ વહી સમયસાર હૈ, — યહ અબ ગાથા દ્વારા કહતે હૈં : —
ગાથાર્થ : — [જીવે ] જીવમેં [કર્મ ] કર્મ [બદ્ધમ્ ] બદ્ધ હૈ અથવા [અબદ્ધં ] અબદ્ધ હૈ — [એવં તુ ] ઇસપ્રકાર તો [નયપક્ષમ્ ] નયપક્ષ [જાનીહિ ] જાનો; [પુનઃ ] કિન્તુ [યઃ ] જો [પક્ષાતિક્રાન્તઃ ] પક્ષાતિક્રાન્ત (પક્ષકો ઉલ્લંઘન કરનેવાલા) [ભણ્યતે ] કહલાતા હૈ [સઃ ] વહ [સમયસારઃ ] સમયસાર (અર્થાત્ નિર્વિક લ્પ શુદ્ધ આત્મતત્ત્વ) હૈ .