યઃ ખલુ રક્તોઽવશ્યમેવ કર્મ બધ્નીયાત્ વિરક્ત એવ મુચ્યેતેત્યયમાગમઃ સ સામાન્યેન રક્તત્વનિમિત્તત્વાચ્છુભમશુભમુભયં કર્માવિશેષેણ બન્ધહેતું સાધયતિ, તદુભયમપિ કર્મ પ્રતિષેધયતિ ચ . બુરી જાનકર ઉનકે સાથ રાગ તથા સંસર્ગ નહીં કરતા .
ભાવાર્થ : — હાથીકો પકડનેકે લિયે હથિની રખી જાતી હૈ; હાથી કામાન્ધ હોતા હુઆ ઉસ હથિનીરૂપ કુટ્ટનીકે સાથ રાગ તથા સંસર્ગ કરતા હૈ, ઇસલિયે વહ પકડા જાતા હૈ ઔર પરાધીન હોકર દુઃખ ભોગતા હૈ, જો હાથી ચતુર હોતા હૈ વહ ઉસ હથિનીકે સાથ રાગ તથા સંસર્ગ નહીં કરતા; ઇસીપ્રકાર અજ્ઞાની જીવ કર્મપ્રકૃતિકો અચ્છા સમઝકર ઉસકે સાથ રાગ તથા સંસર્ગ કરતે હૈં, ઇસલિયે વે બન્ધમેં પડકર પરાધીન બનકર સંસારકે દુઃખ ભોગતે હૈં, ઔર જો જ્ઞાની હોતા હૈ વહ ઉસકે સાથ કભી ભી રાગ તથા સંસર્ગ નહીં કરતા ..૧૪૮-૧૪૯..
અબ, આગમસે યહ સિદ્ધ કરતે હૈં કિ દોનોં કર્મ બન્ધકે કારણ હૈં ઔર નિષેધ્ય હૈં : —
ગાથાર્થ : — [રક્તઃ જીવઃ ] રાગી જીવ [ક ર્મ ] ક ર્મ [બધ્નાતિ ] બાઁધતા હૈ ઔર [વિરાગસમ્પ્રાપ્તઃ ] વૈરાગ્યકો પ્રાપ્ત જીવ [મુચ્યતે ] ક ર્મસે છૂટતા હૈ — [એષઃ ] યહ [જિનોપદેશઃ ] જિનેન્દ્રભગવાનકા ઉપદેશ હૈ; [તસ્માત્ ] ઇસલિયે (હે ભવ્ય જીવ !) તૂ [ક ર્મસુ ] ક ર્મોંમેં [મા રજ્યસ્વ ] પ્રીતિ – રાગ મત ક ર .
ટીકા : — ‘‘રક્ત અર્થાત્ રાગી અવશ્ય કર્મ બાઁધતા હૈ, ઔર વિરક્ત અર્થાત્ વિરાગી હી કર્મસે છૂટતા હૈ’’ ઐસા જો યહ આગમવચન હૈ સો, સામાન્યતયા રાગીપનકી નિમિત્તતાકે કારણ શુભાશુભ દોનોં કર્મોંકો અવિશેષતયા બન્ધકે કારણરૂપ સિદ્ધ કરતા હૈ ઔર ઇસલિયે દોનોં કર્મોંકા
૨૪૨