મૂલોન્મૂલં સકલમપિ તત્કર્મ કૃત્વા બલેન .
જ્ઞાનજ્યોતિઃ કવલિતતમઃ પ્રોજ્જજૃમ્ભે ભરેણ ..૧૧૨..
કિતને હી લોગ પરમાર્થભૂત જ્ઞાનસ્વરૂપ આત્માકો તો જાનતે નહીં ઔર વ્યવહાર દર્શન- ચરિત્રરૂપ ક્રિયાકાંડકે આડમ્બરકો મોક્ષકા કારણ જાનકર ઉસમેં તત્પર રહતે હૈં — ઉસકા પક્ષપાત કરતે હૈં . ઐસે કર્મનયકે પક્ષપાતી લોગ — જો કિ જ્ઞાનકો તો નહીં જાનતે ઔર કર્મનયમેં હી ખેદખિન્ન હૈં વે — સંસારમેં ડૂબતે હૈં .
ઔર કિતને હી લોગ આત્મસ્વરૂપકો યથાર્થ નહીં જાનતે તથા સર્વથા એકાન્તવાદી મિથ્યાદૃષ્ટિયોંકે ઉપદેશસે અથવા અપને આપ હી અન્તરંગમેં જ્ઞાનકા સ્વરૂપ મિથ્યા પ્રકારસે કલ્પિત કરકે ઉસમેં પક્ષપાત કરતે હૈં . વે અપની પરિણતિમેં કિંચિત્માત્ર ભી પરિવર્તન હુએ બિના અપનેકો સર્વથા અબન્ધ માનતે હૈં ઔર વ્યવહાર દર્શનચારિત્રકે ક્રિયાકાણ્ડકો નિરર્થક જાનકર છોડ દેતે હૈં . ઐસે જ્ઞાનનયકે પક્ષપાતી લોગ જો કિ સ્વરૂપકા કોઈ પુરુષાર્થ નહીં કરતે ઔર શુભ પરિણામોંકો છોડકર સ્વચ્છંદી હોકર વિષય-કષાયમેં વર્તતે હૈં વે ભી સંસારસમુદ્રમેં ડૂબતે હૈં .
મોક્ષમાર્ગી જીવ જ્ઞાનરૂપ પરિણમિત હોતે હુએ શુભાશુભ કર્મકો હેય જાનતે હૈં ઔર શુદ્ધ પરિણતિકો હી ઉપાદેય જાનતે હૈં . વે માત્ર અશુભ કર્મકો હી નહીં, કિન્તુ શુભ કર્મકો ભી છોડકર, સ્વરૂપમેં સ્થિર હોનેકે લિયે નિરન્તર ઉદ્યમી રહતે હૈં — વે સમ્પૂર્ણ સ્વરૂપસ્થિરતા હોને તક ઉસકા પુરુષાર્થ કરતે હી રહતે હૈં . જબ તક, પુરુષાર્થકી અપૂર્ણતાકે કારણ, શુભાશુભ પરિણામોંસે છૂટકર સ્વરૂપમેં સમ્પૂર્ણતયા સ્થિર નહીં હુઆ જા સકતા તબ તક – યદ્યપિ સ્વરૂપસ્થિરતાકા આન્તરિક-આલમ્બન (અન્તઃસાધન) તો શુદ્ધ પરિણતિ સ્વયં હી હૈ તથાપિ — આન્તરિકઆલમ્બન લેનેવાલેકો જો બાહ્ય આલમ્બનરૂપ કહે જાતે હૈં ઐસે (શુદ્ધ સ્વરૂપકે વિચાર આદિ) શુભ પરિણામોંમેં વે જીવ હેયબુદ્ધિસે પ્રવર્તતે હૈં, કિન્તુ શુભ કર્મોંકો નિરર્થક માનકર તથા છોડકર સ્વચ્છન્દતયા અશુભ કર્મોંમેં પ્રવૃત્ત હોનેકી બુદ્ધિ ઉન્હેં કભી નહીં હોતી . ઐસે એકાન્ત અભિપ્રાય રહિત જીવ કર્મકા નાશ કરકે, સંસારસે નિવૃત્ત હોતે હૈં .૧૧૧.
અબ પુણ્ય-પાપ અધિકારકો પૂર્ણ કરતે હુએ આચાર્યદેવ જ્ઞાનકી મહિમા કરતે હૈં : —
શ્લોકાર્થ : — [પીતમોહં ] મોહરૂપી મદિરાકે પીનેસે [ભ્રમ-રસ-ભરાત્ ભેદોન્માદં નાટયત્ ] ભ્રમરસકે ભારસે (અતિશયપનેસે) શુભાશુભ ક ર્મકે ભેદરૂપી ઉન્માદકો જો નચાતા હૈ [તત્ સક લમ્ અપિ ક ર્મ ] ઐસે સમસ્ત ક ર્મકો [બલેન ] અપને બલ દ્વારા [મૂલોન્મૂલં કૃત્વા ] સમૂલ ઉખાડકર