શક્તિકો બારમ્બાર સ્પર્શ કરતા હૈ અર્થાત્ પરિણતિકો સ્વરૂપકે પ્રતિ બારમ્બાર ઉન્મુખ કિયા કરતા
હૈ . ઇસપ્રકાર સકલ પરવૃત્તિકો ઉખાડ કરકે કેવલજ્ઞાન પ્રગટ કરતા હૈ .
‘બુદ્ધિપૂર્વક’ ઔર ‘અબુદ્ધિપૂર્વક’ કા અર્થ ઇસપ્રકાર હૈ : — જો રાગાદિપરિણામ ઇચ્છા સહિત હોતે હૈં સો બુદ્ધિપૂર્વક હૈં ઔર જો ઇચ્છા રહિત — પરનિમિત્તકી બલવત્તાસે હોતે હૈં સો અબુદ્ધિપૂર્વક હૈં . જ્ઞાનીકે જો રાગાદિપરિણામ હોતે હૈં વે સભી અબુદ્ધિપૂર્વક હી હૈં; સવિકલ્પ દશામેં હોનેવાલે રાગાદિપરિણામ જ્ઞાનીકો જ્ઞાત તો હૈં તથાપિ વે અબુદ્ધિપૂર્વક હૈં, ક્યોંકિ વે બિના હી ઇચ્છાકે હોતે હૈં .
(પણ્ડિત રાજમલજીને ઇસ કલશકી ટીકા કરતે હુએ ‘બુદ્ધિપૂર્વક’ ઔર ‘અબુદ્ધિપૂર્વક’ કા અર્થ ઇસપ્રકાર કિયા હૈ : — જો રાગાદિપરિણામ મનકે દ્વારા, બાહ્ય વિષયોંકા અવલમ્બન લેકર પ્રવર્તતે હુએ જીવકો સ્વયંકો જ્ઞાત હોતે હૈં તથા દૂસરોંકો ભી અનુમાનસે જ્ઞાત હોતે હૈં વે પરિણામ બુદ્ધિપૂર્વક હૈં; ઔર જો રાગાદિપરિણામ ઇન્દ્રિય-મનકે વ્યાપારકે અતિરિક્ત માત્ર મોહોદયકે નિમિત્તસે હોતે હૈં તથા જીવકો જ્ઞાત નહીં હોતે વે અબુદ્ધિપૂર્વક હૈં . ઇન અબુદ્ધિપૂર્વક પરિણામોંકો પ્રત્યક્ષ જ્ઞાની જાનતા હૈ ઔર ઉનકે અવિનાભાવી ચિહ્નોંસે વે અનુમાનસે ભી જ્ઞાત હોતે હૈં .) .૧૧૬.
અબ શિષ્યકી આશંકાકા શ્લોક કહતે હૈં : —
શ્લોકાર્થ : — ‘[સર્વસ્યામ્ એવ દ્રવ્યપ્રત્યયસંતતૌ જીવન્ત્યાં ] જ્ઞાનીકે સમસ્ત દ્રવ્યાસ્રવકી સન્તતિ વિદ્યમાન હોને પર ભી [કુતઃ ] યહ ક્યોં કહા હૈ કિ [જ્ઞાની ] જ્ઞાની [નિત્યમ્ એવ ] સદા હી [નિરાસ્રવઃ ] નિરાસ્રવ હૈ ?’ — [ઇતિ ચેત્ મતિઃ ] યદિ તેરી યહ મતિ (આશંકા) હૈ તો અબ ઉસકા ઉત્તર કહા જાતા હૈ .૧૧૭.
અબ, પૂર્વોક્ત આશંકાકે સમાધાનાર્થ ગાથા કહતે હૈં : —