એવમિદં ભેદવિજ્ઞાનં યદા જ્ઞાનસ્ય વૈપરીત્યકણિકામપ્યનાસાદયદવિચલિતમવતિષ્ઠતે, તદા શુદ્ધોપયોગમયાત્મત્વેન જ્ઞાનં જ્ઞાનમેવ કેવલં સન્ન કિંચનાપિ રાગદ્વેષમોહરૂપં ભાવમારચયતિ . તતો ભેદવિજ્ઞાનાચ્છુદ્ધાત્મોપલમ્ભઃ પ્રભવતિ . શુદ્ધાત્મોપલમ્ભાત્ રાગદ્વેષમોહાભાવલક્ષણઃ સંવરઃ પ્રભવતિ .
કથં ભેદવિજ્ઞાનાદેવ શુદ્ધાત્મોપલમ્ભ ઇતિ ચેત્ — જહ કણયમગ્ગિતવિયં પિ કણયભાવં ણ તં પરિચ્ચયદિ . તહ કમ્મોદયતવિદો ણ જહદિ ણાણી દુ ણાણિત્તં ..૧૮૪.. એવં જાણદિ ણાણી અણ્ણાણી મુણદિ રાગમેવાદં .
સદા જ્ઞાનસ્વરૂપ હી રહા હૈ, રાગાદિરૂપ કભી નહીં હુઆ’’ . ઇસલિયે આચાર્યદેવને કહા હૈ કિ ‘‘હે સત્પુરુષોં ! અબ મુદિત હોઓ’’ .૧૨૬.
ટીકા : — ઇસપ્રકાર જબ યહ ભેદવિજ્ઞાન જ્ઞાનકો અણુમાત્ર ભી (રાગાદિવિકારરૂપ) વિપરીતતાકો ન પ્રાપ્ત કરાતા હુઆ અવિચલરૂપસે રહતા હૈ, તબ શુદ્ધ-ઉપયોગમયાત્મકતાકે દ્વારા જ્ઞાન કેવલ જ્ઞાનરૂપ હી રહતા હુઆ કિંચિત્માત્ર ભી રાગદ્વેષમોહરૂપ ભાવકો નહીં કરતા; ઇસલિયે (યહ સિદ્ધ હુઆ કિ) ભેદવિજ્ઞાનસે શુદ્ધ આત્માકી ઉપલબ્ધિ (અનુભવ) હોતી હૈ ઔર શુદ્ધ આત્માકી ઉપલબ્ધિસે રાગદ્વેષમોહકા (આસ્રવભાવકા) અભાવ જિસકા લક્ષણ હૈ ઐસા સંવર હોતા હૈ .
અબ યહ પ્રશ્ન હોતા હૈ કિ ભેદવિજ્ઞાનસે હી શુદ્ધ આત્માકી ઉપલબ્ધિ (અનુભવ) કૈસે હોતી હૈ ? ઉસકે ઉત્તરમેં ગાથા કહતે હૈં : —
ગાથાર્થ : — [યથા ] જૈસે [કનકમ્ ] સુવર્ણ [અગ્નિતપ્તમ્ અપિ ] અગ્નિસે તપ્ત હોતા
૨૯૦