ચ્છુદ્ધાત્મતત્ત્વસ્ય કિલોપલમ્ભાત્ .
તદ્ભેદવિજ્ઞાનમતીવ ભાવ્યમ્ ..૧૨૯..
સંવર હોનેકે ક્રમમેં સંવરકા પહલા હી કારણ ભેદવિજ્ઞાન કહા હૈ ઉસકી ભાવનાકે ઉપદેશકા કાવ્ય કહતે હૈં : —
શ્લોકાર્થ : — [એષઃ સાક્ષાત્ સંવરઃ ] યહ સાક્ષાત્ (સર્વ પ્રકારસે) સંવર [કિ લ ] વાસ્તવમેં [શુદ્ધ-આત્મ-તત્ત્વસ્ય ઉપલમ્ભાત્ ] શુદ્ધ આત્મતત્ત્વકી ઉપલબ્ધિસે [સમ્પદ્યતે ] હોતા હૈ; ઔર [સઃ ] વહ શુદ્ધ આત્મતત્ત્વકી ઉપલબ્ધિ [ભેદવિજ્ઞાનતઃ એવ ] ભેદવિજ્ઞાનસે હી હોતી હૈ . [તસ્માત્ ] ઇસલિયે [તત્ ભેદવિજ્ઞાનમ્ ] વહ ભેદવિજ્ઞાન [અતીવ ] અત્યંત [ભાવ્યમ્ ] ભાને યોગ્ય હૈ .
ભાવાર્થ : — જબ જીવકો ભેદવિજ્ઞાન હોતા હૈ અર્થાત્ જબ જીવ આત્મા ઔર કર્મકો યથાર્થતયા ભિન્ન જાનતા હૈ તબ વહ શુદ્ધ આત્માકા અનુભવ કરતા હૈ, શુદ્ધ આત્માકે અનુભવસે આસ્રવભાવ રુકતા હૈ ઔર અનુક્રમસે સર્વ પ્રકારસે સંવર હોતા હૈ . ઇસલિયે ભેદવિજ્ઞાનકો અત્યન્ત ભાનેકા ઉપદેશ કિયા હૈ .૧૨૯.
અબ કાવ્ય દ્વારા યહ બતલાતે હૈં કિ ભેદવિજ્ઞાન કહાઁ તક ભાના ચાહિયે .
શ્લોકાર્થ : — [ઇદમ્ ભેદવિજ્ઞાનમ્ ] યહ ભેદવિજ્ઞાન [અચ્છિન્ન-ધારયા ] અચ્છિન્ન-ધારાસે (જિસમેં વિચ્છેદ ન પડે઼ ઐસે અખણ્ડ પ્રવાહરૂપસે) [તાવત્ ] તબ તક [ભાવયેત્ ] ભાના ચાહિયે [યાવત્ ] જબ તક [પરાત્ ચ્યુત્વા ] પરભાવોંસે છૂટકર [જ્ઞાનં ] જ્ઞાન [જ્ઞાને ] જ્ઞાનમેં હી (અપને સ્વરૂપમેં હી) [પ્રતિષ્ઠતે ] સ્થિર હો જાયે .
ભાવાર્થ : — યહાઁ જ્ઞાનકા જ્ઞાનમેં સ્થિર હોના દો પ્રકારસે જાનના ચાહિયે . એક તો, મિથ્યાત્વકા અભાવ હોકર સમ્યગ્જ્ઞાન હો ઔર ફિ ર મિથ્યાત્વ ન આયે તબ જ્ઞાન જ્ઞાનમેં સ્થિર હુઆ કહલાતા હૈ; દૂસરે, જબ જ્ઞાન શુદ્ધોપયોગરૂપસે સ્થિર હો જાયે ઔર ફિ ર અન્યવિકારરૂપ પરિણમિત ન હો તબ વહ જ્ઞાનમેં સ્થિર હુઆ કહલાતા હૈ . જબ તક જ્ઞાન દોનોં પ્રકારસે જ્ઞાનમેં સ્થિર ન હો જાયે તબ તક ભેદવિજ્ઞાનકો ભાતે રહના ચાહિયે .૧૩૦.