વેદનાયાઃ સુખરૂપો વા દુઃખરૂપો વા નિયમાદેવ જીવસ્ય ભાવ ઉદેતિ . સ તુ યદા વેદ્યતે તદા મિથ્યાદૃષ્ટેઃ રાગાદિભાવાનાં સદ્ભાવેન બન્ધનિમિત્તં ભૂત્વા નિર્જીર્યમાણોઽપ્યનિર્જીર્ણઃ સન્ બન્ધ એવ સ્યાત્; સમ્યગ્દૃષ્ટેસ્તુ રાગાદિભાવાનામભાવેન બન્ધનિમિત્તમભૂત્વા કેવલમેવ નિર્જીર્યમાણો નિર્જીર્ણઃ સન્નિર્જર્રૈવ સ્યાત્ .
અથ જ્ઞાનસામર્થ્યં દર્શયતિ — પ્રકારોંકા અતિક્રમ નહીં કરતા (અર્થાત્ વેદન દો પ્રકારકા હી હૈ — સાતારૂપ ઔર અસાતારૂપ) . જબ ઉસ (સુખરૂપ અથવા દુઃખરૂપ) ભાવકા વેદન હોતા હૈ તબ મિથ્યાદૃષ્ટિકો, રાગાદિભાવોંકે સદ્ભાવસે બંધકા નિમિત્ત હોકર (વહ ભાવ) નિર્જરાકો પ્રાપ્ત હોતા હુઆ ભી (વાસ્તવમેં) નિર્જરિત ન હોતા હુઆ, બન્ધ હી હોતા હૈ; કિન્તુ સમ્યગ્દૃષ્ટિકે, રાગાદિભાવોંકે અભાવસે બન્ધકા નિમિત્ત હુએ બિના કેવલમાત્ર નિર્જરિત હોનેસે (વાસ્તવમેં) નિર્જરિત હોતા હુઆ, નિર્જરા હી હોતી હૈ .
ભાવાર્થ : — પરદ્રવ્ય ભોગનેમેં આને પર, કર્મોદયકે નિમિત્તસે જીવકે સુખરૂપ અથવા દુઃખરૂપ ભાવ નિયમસે ઉત્પન્ન હોતા હૈ . મિથ્યાદૃષ્ટિકે રાગાદિકે કારણ વહ ભાવ આગામી બન્ધ કરકે નિર્જરિત હોતા હૈ, ઇસલિયે ઉસે નિર્જરિત નહીં કહા જા સકતા; અતઃ મિથ્યાદૃષ્ટિકો પરદ્રવ્યકે ભોગતે હુએ બન્ધ હી હોતા હૈ . સમ્યગ્દૃષ્ટિકે રાગાદિક ન હોનેસે આગામી બન્ધ કિયે બિના હી વહ ભાવ નિર્જરિત હો જાતા હૈ, ઇસલિયે ઉસે નિર્જરિત કહા જા સકતા હૈ; અતઃ સમ્યગ્દૃષ્ટિકે પરદ્રવ્ય ભોગનેમેં આને પર નિર્જરા હી હોતી હૈ . ઇસપ્રકાર સમ્યગ્દૃષ્ટિકે ભાવનિર્જરા હોતી હૈ ..૧૯૪..
અબ આગામી ગાથાઓંકી સૂચનાકે રૂપમેં શ્લોક કહતે હૈં : —
શ્લોકાર્થ : — [કિલ ] વાસ્તવમેં [તત્ સામર્થ્યં ] વહ (આશ્ચર્યકારક ) સામર્થ્ય [જ્ઞાનસ્ય એવ ] જ્ઞાનકા હી હૈ [વા ] અથવા [વિરાગસ્ય એવ ] વિરાગકા હી હૈ [યત્ ] કિ [કઃ અપિ ] કોઈ (સમ્યગ્દૃષ્ટિ જીવ) [કર્મ ભુઞ્જાનઃ અપિ ] ક ર્મકો ભોગતા હુઆ ભી [કર્મભિઃ ન બધ્યતે ] ક ર્મોંસે નહીં બન્ધતા ! (વહ અજ્ઞાનીકો આશ્ચર્ય ઉત્પન્ન કરતા હૈ ઔર જ્ઞાની ઉસે યથાર્થ જાનતા હૈ .) .૧૩૪.
અબ જ્ઞાનકા સામર્થ્ય બતલાતે હૈં : —