Samaysar-Hindi (Gujarati transliteration). Gatha: 195.

< Previous Page   Next Page >


Page 306 of 642
PDF/HTML Page 339 of 675

 

સમયસાર
[ ભગવાનશ્રીકુન્દકુન્દ-
જહ વિસમુવભુંજંતો વેજ્જો પુરિસો ણ મરણમુવયાદિ .
પોગ્ગલકમ્મસ્સુદયં તહ ભુંજદિ ણેવ બજ્ઝદે ણાણી ..૧૯૫..
યથા વિષમુપભુઞ્જાનો વૈદ્યઃ પુરુષો ન મરણમુપયાતિ .
પુદ્ગલકર્મણ ઉદયં તથા ભુંક્તે નૈવ બધ્યતે જ્ઞાની ..૧૯૫..

યથા કશ્ચિદ્વિષવૈદ્યઃ પરેષાં મરણકારણં વિષમુપભુઞ્જાનોઽપિ અમોઘવિદ્યાસામર્થ્યેન નિરુદ્ધતચ્છક્તિ ત્વાન્ન મ્રિયતે, તથા અજ્ઞાનિનાં રાગાદિભાવસદ્ભાવેન બન્ધકારણં પુદ્ગલકર્મોદયમુપ- ભુઞ્જાનોઽપિ અમોઘજ્ઞાનસામર્થ્યાત્ રાગાદિભાવાનામભાવે સતિ નિરુદ્ધતચ્છક્તિ ત્વાન્ન બધ્યતે જ્ઞાની .

અથ વૈરાગ્યસામર્થ્યં દર્શયતિ
જ્યોં જહરકે ઉપભોગસે ભી, વૈદ્ય જન મરતા નહીં .
ત્યોં ઉદયકર્મ જુ ભોગતા ભી, જ્ઞાનિજન બઁધતા નહીં ..૧૯૫..

ગાથાર્થ :[યથા ] જિસપ્રકાર [વૈદ્યઃ પુરુષઃ ] વૈદ્ય પુરુષ [વિષમ્ ઉપભુઞ્જાનઃ ] વિષકો ભોગતા અર્થાત્ ખાતા હુઆ ભી [મરણમ્ ન ઉપયાતિ ] મરણકો પ્રાપ્ત નહીં હોતા, [તથા ] ઉસપ્રકાર [જ્ઞાની ] જ્ઞાની પુરુષ [પુદ્ગલકર્મણઃ ] પુદ્ગલકર્મકે [ઉદયં ] ઉદયકો [ભુંક્તે ] ભોગતા હૈ તથાપિ [ન એવ બધ્યતે ] બન્ધતા નહીં હૈ .

ટીકા :જિસપ્રકાર કોઈ વિષવૈદ્ય, દૂસરોંકે મરણકે કારણભૂત વિષકો ભોગતા હુઆ ભી, અમોઘ (રામબાણ) વિદ્યાકે સામર્થ્યસે વિષકીશક્તિ રુક ગઈ હોનેસે, નહીં મરતા, ઉસીપ્રકાર અજ્ઞાનિયોંકો, રાગાદિભાવોંકા સદ્ભાવ હોનેસે બન્ધકા કારણ જો પુદ્ગલકર્મકા ઉદય ઉસકો જ્ઞાની ભોગતા હુઆ ભી, અમોઘ જ્ઞાનકે સામર્થ્યકે દ્વારા રાગાદિભાવોંકા અભાવ હોનેસેકર્મોદયકી શક્તિ રુક ગઈ હોનેસે, બન્ધકો પ્રાપ્ત નહીં હોતા .

ભાવાર્થ :જૈસે વૈદ્ય મન્ત્ર, તન્ત્ર, ઔષધિ ઇત્યાદિ અપની વિદ્યાકે સામર્થ્યસે વિષકી ઘાતકશક્તિકા અભાવ કર દેતા હૈ જિસસે વિષકે ખા લેને પર ભી ઉસકા મરણ નહીં હોતા, ઉસીપ્રકાર જ્ઞાનીકે જ્ઞાનકા ઐસા સામર્થ્ય હૈ કિ વહ કર્મોદયકી બન્ધ કરનેકી શક્તિકા અભાવ કરતા હૈ ઔર ઐસા હોનેસે કર્મોદયકો ભોગતે હુએ ભી જ્ઞાનીકે આગામી કર્મબન્ધ નહીં હોતા . ઇસપ્રકાર સમ્યગ્જ્ઞાનકા સામર્થ્ય કહા ગયા હૈ ..૧૯૫..

અબ વૈરાગ્યકા સામર્થ્ય બતલાતે હૈં :

૩૦૬