સેવંતો વિ ણ સેવદિ અસેવમાણો વિ સેવગો કોઈ .
યથા કશ્ચિત્ પ્રકરણે વ્યાપ્રિયમાણોઽપિ પ્રકરણસ્વામિત્વાભાવાત્ ન પ્રાકરણિકઃ, અપરસ્તુ તત્રાવ્યાપ્રિયમાણોઽપિ તત્સ્વામિત્વાત્ પ્રાકરણિકઃ, તથા સમ્યગ્દૃષ્ટિઃ પૂર્વસંચિતકર્મોદય- સેવન કરતા હુઆ ભી [જ્ઞાનવૈભવ-વિરાગતા-બલાત્ ] જ્ઞાનવૈભવકે ઔર વિરાગતાકે બલસે [વિષયસેવનસ્ય સ્વં ફલં ] વિષયસેવનકે નિજફલકો ( – રંજિત પરિણામકો) [ન અશ્નુતે ] નહીં ભોગતા — પ્રાપ્ત નહીં હોતા, [તત્ ] ઇસલિયે [અસૌ ] યહ (પુરુષ) [સેવકઃ અપિ અસેવકઃ ] સેવક હોને પર ભી અસેવક હૈ (અર્થાત્ વિષયોંકા સેવન કરતા હુઆ ભી સેવન નહીં કરતા) .
ભાવાર્થ : — જ્ઞાન ઔર વિરાગતાકા ઐસા કોઈ અચિંત્ય સામર્થ્ય હૈ કિ જ્ઞાની ઇન્દ્રિયોંકે વિષયોંકા સેવન કરતા હુઆ ભી ઉનકા સેવન કરનેવાલા નહીં કહા જા સકતા, ક્યોંકિ વિષયસેવનકા ફલ તો રંજિત પરિણામ હૈ ઉસે જ્ઞાની નહીં ભોગતા — પ્રાપ્ત નહીં કરતા ..૧૩૫..
અબ ઇસી બાતકો પ્રગટ દૃષ્ટાન્ત દ્વારા બતલાતે હૈં : —
ગાથાર્થ : — [કશ્ચિત્ ] કોઈ તો [સેવમાનઃ અપિ ] વિષયોંકો સેવન કરતા હુઆ ભી [ન સેવતે ] સેવન નહીં કરતા, ઔર [અસેવમાનઃ અપિ ] કોઈ સેવન નહીં કરતા હુઆ ભી [સેવકઃ ] સેવન કરનેવાલા હૈૈ — [કસ્ય અપિ ] જૈસે કિસી પુરુષકે [પ્રકરણચેષ્ટા ] ૧પ્રક રણકી ચેષ્ટા (કોઈ કાર્ય સમ્બન્ધી ક્રિયા) વર્તતી હૈ [ન ચ સઃ પ્રાકરણઃ ઇતિ ભવતિ ] તથાપિ વહ ૨પ્રાક રણિક નહીં હોતા .
ટીકા : — જૈસે કોઈ પુરુષ કિસી પ્રકરણકી ક્રિયામેં પ્રવર્તમાન હોને પર ભી પ્રકરણકા સ્વામિત્વ ન હોનેસે પ્રાકરણિક નહીં હૈ ઔર દૂસરા પુરુષ પ્રકરણકી ક્રિયામેં પ્રવૃત્ત ન હોતા હુઆ ભી પ્રકરણકા સ્વામિત્વ હોનેસે પ્રાકરણિક હૈ, ઇસીપ્રકાર સમ્યગ્દૃષ્ટિ પૂર્વસંચિત કર્મોદયસે પ્રાપ્ત હુએ
૩૦૮
૧પ્રકરણ=કાર્ય .૨ +પ્રાકરણિક=કાર્ય કરનેવાલા .