Samaysar-Hindi (Gujarati transliteration). Kalash: 138.

< Previous Page   Next Page >


Page 317 of 642
PDF/HTML Page 350 of 675

 

કહાનજૈનશાસ્ત્રમાલા ]
નિર્જરા અધિકાર
૩૧૭
(મન્દાક્રાન્તા)
આસંસારાત્પ્રતિપદમમી રાગિણો નિત્યમત્તાઃ
સુપ્તા યસ્મિન્નપદમપદં તદ્વિબુધ્યધ્વમન્ધાઃ
.
એતૈતેતઃ પદમિદમિદં યત્ર ચૈતન્યધાતુઃ
શુદ્ધઃ શુદ્ધઃ સ્વરસભરતઃ સ્થાયિભાવત્વમેતિ
..૧૩૮..
અનાદિકાલસે રાગાદિકો અપના પદ જાનકર સોયે હુયે રાગી પ્રાણિયોંકો ઉપદેશ દેતે હૈં :

શ્લોકાર્થ :(શ્રી ગુરુ સંસારી ભવ્ય જીવોંકો સમ્બોધન કરતે હૈં કિ) [અન્ધાઃ ] હે અન્ધ પ્રાણિયોં ! [આસંસારાત્ ] અનાદિ સંસારસે લેકર [પ્રતિપદમ્ ] પર્યાય-પર્યાયમેં [અમી રાગિણઃ ] યહ રાગી જીવ [નિત્યમત્તાઃ ] સદા મત્ત વર્તતે હુએ [યસ્મિન્ સુપ્તાઃ ] જિસ પદમેં સો રહે હૈં [તત્ ] વહ પદ અર્થાત્ સ્થાન [અપદમ્ અપદં ] અપદ હૈઅપદ હૈ, (તુમ્હારા સ્થાન નહીં હૈ,) [વિબુધ્યધ્વમ્ ] ઐસા તુમ સમઝો . (અપદ શબ્દકો દો બાર કહનેસે અતિ કરુણાભાવ સૂચિત હોતા હૈ .) [ઇતઃ એત એત ] ઇસ ઓર આઓઇસ ઓર આઓ, (યહાઁ નિવાસ કરો,) [પદમ્ ઇદમ્ ઇદં ] તુમ્હારા પદ યહ હૈયહ હૈ, [યત્ર ] જહાઁ [શુદ્ધઃ શુદ્ધઃ ચૈતન્યધાતુઃ ] શુદ્ધ-શુદ્ધ ચૈતન્યધાતુ [સ્વ-રસ-ભરતઃ ] નિજ રસકી અતિશયતાકે કારણ [સ્થાયિભાવત્વમ્ એતિ ] સ્થાયીભાવત્વકો પ્રાપ્ત હૈ અર્થાત્ સ્થિર હૈઅવિનાશી હૈ . (યહાઁ ‘શુદ્ધ’ શબ્દ દો બાર કહા હૈ જો કિ દ્રવ્ય ઔર ભાવ દોનોંકી શુદ્ધતાકો સૂચિત કરતા હૈ . સમસ્ત અન્યદ્રવ્યોંસે ભિન્ન હોનેકે કારણ આત્મા દ્રવ્યસે શુદ્ધ હૈ ઔર પરકે નિમિત્તસે હોનેવાલે અપને ભાવોંસે રહિત હોનેસે ભાવસે શુદ્ધ હૈ .)

ભાવાર્થ :જૈસે કોઈ મહાન્ પુરુષ મદ્ય પી કરકે મલિન સ્થાન પર સો રહા હો ઉસે કોઈ આકર જગાયેસમ્બોધિત કરે કિ ‘‘યહ તેરે સોનેકા સ્થાન નહીં હૈ; તેરા સ્થાન તો શુદ્ધ સુવર્ણમય ધાતુસે નિર્મિત હૈ, અન્ય કુધાતુઓંકે મિશ્રણસે રહિત શુદ્ધ હૈ ઔર અતિ સુદૃઢ હૈ; ઇસલિયે મૈં તુઝે જો બતલાતા હૂઁ વહાઁ આ ઔર વહાઁ શયનાદિ કરકે આનન્દિત હો’’; ઇસીપ્રકાર યે પ્રાણી અનાદિ સંસારસે લેકર રાગાદિકો ભલા જાનકર, ઉન્હીંકો અપના સ્વભાવ માનકર, ઉસીમેં નિશ્ચિન્ત હોકર સો રહે હૈંસ્થિત હૈં, ઉન્હેં શ્રી ગુરુ કરુણાપૂર્વક સમ્બોધિત કરતે હૈંજગાતે હૈંસાવધાન કરતે હૈં કિ ‘‘હે અન્ધ પ્રાણિયોં ! તુમ જિસ પદમેં સો રહે હો વહ તુમ્હારા પદ નહીં હૈ; તુમ્હારા પદ તો શુદ્ધ ચૈતન્યધાતુમય હૈ, બાહ્યમેં અન્ય દ્રવ્યોંકી મિલાવટસે રહિત તથા અન્તરંગમેં વિકાર રહિત શુદ્ધ ઔર સ્થાઈ હૈ; ઉસ પદકો પ્રાપ્ત હોશુદ્ધ ચૈતન્યરૂપ અપને ભાવકા આશ્રય કરો’’ .૧૩૮.