Samaysar-Hindi (Gujarati transliteration). Gatha: 210.

< Previous Page   Next Page >


Page 330 of 642
PDF/HTML Page 363 of 675

 

સમયસાર
[ ભગવાનશ્રીકુન્દકુન્દ-

અપરિગ્ગહો અણિચ્છો ભણિદો ણાણી ય ણેચ્છદે ધમ્મં .

અપરિગ્ગહો દુ ધમ્મસ્સ જાણગો તેણ સો હોદિ ..૨૧૦..
અપરિગ્રહોઽનિચ્છો ભણિતો જ્ઞાની ચ નેચ્છતિ ધર્મમ્ .
અપરિગ્રહસ્તુ ધર્મસ્ય જ્ઞાયકસ્તેન સ ભવતિ ..૨૧૦..

ઇચ્છા પરિગ્રહઃ . તસ્ય પરિગ્રહો નાસ્તિ યસ્યેચ્છા નાસ્તિ . ઇચ્છા ત્વજ્ઞાનમયો ભાવઃ, અજ્ઞાનમયો ભાવસ્તુ જ્ઞાનિનો નાસ્તિ, જ્ઞાનિનો જ્ઞાનમય એવ ભાવોઽસ્તિ . તતો જ્ઞાની અજ્ઞાનમયસ્ય [સામાન્યતઃ ] સામાન્યતઃ [અપાસ્ય ] છોડકર [અધુના ] અબ [સ્વપરયોઃ અવિવેકહેતુમ્ અજ્ઞાનમ્ ઉજ્ઝિતુમનાઃ અયં ] સ્વ-પરકે અવિવેકકે કારણરૂપ અજ્ઞાનકો છોડનેકા જિસકા મન હૈ ઐસા યહ [ભૂયઃ ] પુનઃ [તમ્ એવ ] ઉસીકો (પરિગ્રહકો) [વિશેષાત્ ] વિશેષતઃ [પરિહર્તુમ્ ] છોડનેકોે [પ્રવૃત્તઃ ] પ્રવૃત્ત હુઆ હૈ .

ભાવાર્થ :સ્વ-પરકો એકરૂપ જાનનેકા કારણ અજ્ઞાન હૈ . ઉસ અજ્ઞાનકો સમ્પૂર્ણતયા છોડનેકે ઇચ્છુક જીવને પહલે તો પરિગ્રહકા સામાન્યતઃ ત્યાગ કિયા ઔર અબ (આગામી ગાથાઓંમેં) ઉસ પરિગ્રહકો વિશેષતઃ (ભિન્ન-ભિન્ન નામ લેકર) છોડતા હૈ .૧૪૫.

પહલે યહ કહતે હૈં કિ જ્ઞાનીકે ધર્મકા (પુણ્યકા) પરિગ્રહ નહીં હૈ :

અનિચ્છક કહા અપરિગ્રહી, નહિં પુણ્ય ઇચ્છા જ્ઞાનિકે .
ઇસસે ન પરિગ્રહિ પુણ્યકા વહ, પુણ્યકા જ્ઞાયક રહે ..૨૧૦..

ગાથાર્થ :[અનિચ્છઃ ] અનિચ્છકકો [અપરિગ્રહઃ ] અપરિગ્રહી [ભણિતઃ ] કહા હૈ [ચ ] ઔર [જ્ઞાની ] જ્ઞાની [ધર્મમ્ ] ધર્મકો (પુણ્યકો) [ન ઇચ્છતિ ] નહીં ચાહતા, [તેન ] ઇસલિયે [સઃ ] વહ [ધર્મસ્ય ] ધર્મકા [અપરિગ્રહઃ તુ ] પરિગ્રહી નહીં હૈ, (કિન્તુ) [જ્ઞાયકઃ ] (ધર્મકા) જ્ઞાયક હી [ભવતિ ] હૈ .

ટીકા :ઇચ્છા પરિગ્રહ હૈ . ઉસકો પરિગ્રહ નહીં હૈજિસકો ઇચ્છા નહીં હૈ . ઇચ્છા તો અજ્ઞાનમયભાવ હૈ ઔર અજ્ઞાનમય ભાવ જ્ઞાનીકે નહીં હોતા, જ્ઞાનીકે જ્ઞાનમય હી ભાવ હોતા હૈ; ઇસલિયે

પરિગ્રહમ્ ] સ્વ-પરકે અવિવેકકે કારણરૂપ સમસ્ત પરિગ્રહકો [સામાન્યતઃ ] સામાન્યતઃ [અપાસ્ય ]
છોડકર [અધુના ] અબ, [અજ્ઞાનમ્ ઉજ્ઝિતુમનાઃ અયં ] અજ્ઞાનકો છોડનેકા જિસકા મન હૈ ઐસા યહ,
[ભૂયઃ ] ફિ ર ભી [તમ્ એવ ] ઉસે હી [વિશેષાત્ ] વિશેષતઃ [પરિહર્તુમ્ ] છોડનેકે લિયે [પ્રવૃત્તઃ ] પ્રવૃત્ત
હુઆ હૈ
.

૩૩૦