અપરિગ્ગહો અણિચ્છો ભણિદો ણાણી ય ણેચ્છદે પાણં .
ઇચ્છા પરિગ્રહઃ . તસ્ય પરિગ્રહો નાસ્તિ યસ્યેચ્છા નાસ્તિ . ઇચ્છા ત્વજ્ઞાનમયો ભાવઃ, અજ્ઞાનમયો ભાવસ્તુ જ્ઞાનિનો નાસ્તિ, જ્ઞાનિનો જ્ઞાનમય એવ ભાવોઽસ્તિ . તતો જ્ઞાની અજ્ઞાનમયસ્ય ભાવસ્ય ઇચ્છાયા અભાવાત્ પાનં નેચ્છતિ . તેન જ્ઞાનિનઃ પાનપરિગ્રહો નાસ્તિ . જ્ઞાનમયસ્યૈકસ્ય
ભાવાર્થ : — જ્ઞાનીકે આહારકી ભી ઇચ્છા નહીં હોતી, ઇસલિયે જ્ઞાનીકા આહાર કરના વહ ભી પરિગ્રહ નહીં હૈ . યહાઁ પ્રશ્ન હોતા હૈ કિ — આહાર તો મુનિ ભી કરતે હૈં, ઉનકે ઇચ્છા હૈ યા નહીં ? ઇચ્છાકે બિના આહાર કૈસે કિયા જા સકતા હૈ ? સમાધાન : અસાતાવેદનીય કર્મકે ઉદયસે જઠરાગ્નિરૂપ ક્ષુધા ઉત્પન્ન હોતી હૈ, વીર્યાંતરાયકે ઉદયસે ઉસકી વેદના સહન નહીં કી જા સકતી ઔર ચારિત્રમોહકે ઉદયસે આહારગ્રહણકી ઇચ્છા ઉત્પન્ન હોતી હૈ . ઉસ ઇચ્છાકો જ્ઞાની કર્મોંદયકા કાર્ય જાનતે હૈં, ઔર ઉસે રોગ સમાન જાનકર મિટાના ચાહતે હૈં . જ્ઞાનીકે ઇચ્છાકે પ્રતિ અનુરાગરૂપ ઇચ્છા નહીં હોતી અર્થાત્ ઉસકે ઐસી ઇચ્છા નહીં હોતી કિ મેરી યહ ઇચ્છા સદા રહે . ઇસલિયે ઉસકે અજ્ઞાનમય ઇચ્છાકા અભાવ હૈ . પરજન્ય ઇચ્છાકા સ્વામિત્વ જ્ઞાનીકે નહીં હોતા, ઇસલિયે જ્ઞાની ઇચ્છાકા ભી જ્ઞાયક હી હૈ . ઇસપ્રકાર શુદ્ધનયકી પ્રધાનતાસે કથન જાનના ચાહિએ ..૨૧૨..
અબ, યહ કહતે હૈં કિ જ્ઞાનીકે પાનકા (પાની ઇત્યાદિકે પીનેકા) ભી પરિગ્રહ નહીં હૈ : —
ગાથાર્થ : — [અનિચ્છઃ ] અનિચ્છકકો [અપરિગ્રહઃ ] અપરિગ્રહી [ભણિતઃ ] કહા હૈ [ચ ] ઔર [જ્ઞાની ] જ્ઞાની [પાનમ્ ] પાનકો (પેયકો) [ન ઇચ્છતિ ] નહીં ચાહતા, [તેન ] ઇસલિયે [સઃ ] વહ [પાનસ્ય ] પાનકા [અપરિગ્રહઃ તુ ] પરિગ્રહી નહીં હૈ, કિ ન્તુ [જ્ઞાયકઃ ] (પાનકા) જ્ઞાયક હી [ભવતિ ] હૈ .
ટીકા : — ઇચ્છા પરિગ્રહ હૈ . ઉસકો પરિગ્રહ નહીં હૈ — જિસકો ઇચ્છા નહીં હૈ . ઇચ્છા તો અજ્ઞાનમયભાવ હૈ ઔર અજ્ઞાનમય ભાવ જ્ઞાનીકે નહીં હોતા, જ્ઞાનીકે જ્ઞાનમયભાવ હી હોતા હૈ; ઇસલિયે અજ્ઞાનમયભાવ જો ઇચ્છા ઉસકે અભાવકે કારણ જ્ઞાની પાનકો (પાની ઇત્યાદિ પેયકો) નહીં ચાહતા;