Samaysar-Hindi (Gujarati transliteration). Gatha: 217.

< Previous Page   Next Page >


Page 339 of 642
PDF/HTML Page 372 of 675

 

કહાનજૈનશાસ્ત્રમાલા ]
નિર્જરા અધિકાર
૩૩૯
તથા હિ
બંધુવભોગણિમિત્તે અજ્ઝવસાણોદએસુ ણાણિસ્સ .
સંસારદેહવિસએસુ ણેવ ઉપ્પજ્જદે રાગો ..૨૧૭..
બન્ધોપભોગનિમિત્તેષુ અધ્યવસાનોદયેષુ જ્ઞાનિનઃ .
સંસારદેહવિષયેષુ નૈવોત્પદ્યતે રાગઃ ..૨૧૭..

ઇહ ખલ્વધ્યવસાનોદયાઃ કતરેઽપિ સંસારવિષયાઃ, કતેરઽપિ શરીરવિષયાઃ . તત્ર યતરે સંસારવિષયાઃ તતરે બન્ધનિમિત્તાઃ, યતરે શરીરવિષયાસ્તતરે તૂપભોગનિમિત્તાઃ . યતરે બન્ધ- નિમિત્તાસ્તતરે રાગદ્વેષમોહાદ્યાઃ, યતરે તૂપભોગનિમિત્તાસ્તતરે સુખદુઃખાદ્યાઃ . અથામીષુ સર્વેષ્વપિ જ્ઞાનિનો નાસ્તિ રાગઃ, નાનાદ્રવ્યસ્વભાવત્વેન ટંકોત્કીર્ણૈક જ્ઞાયકભાવસ્વભાવસ્ય તસ્ય તત્પ્રતિષેધાત્ . [તેન ] ઇસલિયે [વિદ્વાન્ કિઞ્ચન કાંક્ષતિ ન ] જ્ઞાની કુછ ભી વાઁછા નહીં કરતા; [સર્વતઃ અપિ અતિવિરક્તિમ્ ઉપૈતિ ] સબકે પ્રતિ અત્યન્ત વિરક્તતાકો (વૈરાગ્યભાવકો) પ્રાપ્ત હોતા હૈ .

ભાવાર્થ :અનુભવગોચર વેદ્ય-વેદક વિભાવોંમેં કાલ ભેદ હૈ, ઉનકા મિલાપ નહીં હોતા, (ક્યોંકિ વે કર્મકે નિમિત્તસે હોતે હૈં, ઇસલિયે અસ્થિર હૈં); ઇસલિયે જ્ઞાની આગામી કાલ સમ્બન્ધી વાઁછા ક્યોં કરે ? .૧૪૭.

ઇસપ્રકાર જ્ઞાનીકો સર્વ ઉપભોગોંકે પ્રતિ વૈરાગ્ય હૈ, યહ કહતે હૈં :

સંસારતનસમ્બન્ધિ, અરુ બન્ધોપભોગનિમિત્ત જો .
ઉન સર્વ અધ્યવસાનઉદય જુ, રાગ હોય ન જ્ઞાનિકો ..૨૧૭..

ગાથાર્થ :[બન્ધોપભોગનિમિત્તેષુ ] બંધ ઔર ઉપભોગકે નિમિત્તભૂત [સંસારદેહવિષયેષુ ] સંસારસમ્બન્ધી ઔર દેહસમ્બન્ધી [અધ્યવસાનોદયેષુ ] અધ્યવસાનકે ઉદયોંમેં [જ્ઞાનિનઃ ] જ્ઞાનીકે [રાગઃ ] રાગ [ન એવ ઉત્પદ્યતે ] ઉત્પન્ન હી નહીં હોતા .

ટીકા :ઇસ લોકમેં જો અધ્યવસાનકે ઉદય હૈં વે કિતને હી તો સંસારસમ્બન્ધી હૈં ઔર કિતને હી શરીરસમ્બન્ધી હૈં . ઉનમેંસે જિતને સંસારસમ્બન્ધી હૈં ઉતને બન્ધકે નિમિત્ત હૈં ઔર જિતને શરીરસમ્બન્ધી હૈં ઉતને ઉપભોગકે નિમિત્ત હૈં . જિતને બન્ધકે નિમિત્ત હૈં ઉતને તો રાગદ્વેષમોહાદિક હૈં ઔર જિતને ઉપભોગકે નિમિત્ત હૈં ઉતને સુખદુઃખાદિક હૈં . ઇન સભીમેં જ્ઞાનીકે રાગ નહીં હૈ; ક્યોંકિ વે સભી નાના દ્રવ્યોંકે સ્વભાવ હૈં ઇસલિયે, ટંકોત્કીર્ણ એક