Samaysar-Hindi (Gujarati transliteration). Kalash: 148-149.

< Previous Page   Next Page >


Page 340 of 642
PDF/HTML Page 373 of 675

 

સમયસાર
[ ભગવાનશ્રીકુન્દકુન્દ-

(સ્વાગતા) જ્ઞાનિનો ન હિ પરિગ્રહભાવં કર્મ રાગરસરિક્ત તયૈતિ . રંગયુક્તિ રકષાયિતવસ્ત્રે- ઽસ્વીકૃતૈવ હિ બહિર્લુઠતીહ ..૧૪૮..

(સ્વાગતા)

જ્ઞાનવાન્ સ્વરસતોઽપિ યતઃ સ્યાત્
સર્વરાગરસવર્જનશીલઃ
.
લિપ્યતે સકલકર્મભિરેષઃ
કર્મમધ્યપતિતોઽપિ તતો ન
..૧૪૯..
જ્ઞાયકભાવ-સ્વભાવવાલે જ્ઞાનીકે ઉનકા નિષેધ હૈ .

ભાવાર્થ :જો અધ્યવસાનકે ઉદય સંસાર સમ્બન્ધી હૈં ઔર બન્ધનકે નિમિત્ત હૈં વે તો રાગ, દ્વેષ, મોહ ઇત્યાદિ હૈં તથા જો અધ્યવસાનકે ઉદય દેહ સમ્બન્ધી હૈં ઔર ઉપભોગકે નિમિત્ત હૈં વે સુખ, દુઃખ ઇત્યાદિ હૈં . વે સભી (અધ્યવસાનકે ઉદય), નાના દ્રવ્યોંકે (અર્થાત્ પુદ્ગલદ્રવ્ય ઔર જીવદ્રવ્ય જો કિ સંયોગરૂપ હૈં, ઉનકે) સ્વભાવ હૈં; જ્ઞાનીકા તો એક જ્ઞાયકસ્વભાવ હૈ . ઇસલિયે જ્ઞાનીકે ઉનકા નિષેધ હૈ; અતઃ જ્ઞાનીકો ઉનકે પ્રતિ રાગપ્રીતિ નહીં હૈ . પરદ્રવ્ય, પરભાવ સંસારમેં ભ્રમણકે કારણ હૈં; યદિ ઉનકે પ્રતિ પ્રીતિ કરે તો જ્ઞાની કૈસા ?..૨૧૭..

અબ ઇસ અર્થકા કલશરૂપ ઔર આગામી કથનકા સૂચક શ્લોક કહતે હૈં :

શ્લોકાર્થ :[ઇહ અકષાયિતવસ્ત્રે ] જૈસે લોધ ઔર ફિ ટકરી ઇત્યાદિસે જોે કસાયલા નહીં કિયા ગયા હો ઐસે વસ્ત્રમેં [રંગયુક્તિઃ ] રંગકા સંયોગ, [અસ્વીકૃતા ] વસ્ત્રકે દ્વારા અંગીકાર ન કિયા જાનેસે, [બહિઃ એવ હિ લુઠતિ ] ઊ પર હી લૌટતા હૈ (રહ જાતા હૈ)વસ્ત્રકે ભીતર પ્રવેશ નહીં કરતા, [જ્ઞાનિનઃ રાગરસરિક્તતયા કર્મ પરિગ્રહભાવં ન હિ એતિ ] ઇસીપ્રકાર જ્ઞાની રાગરૂપ રસસે રહિત હૈ, ઇસલિયે કર્મોદયકા ભોગ ઉસે પરિગ્રહત્વકો પ્રાપ્ત નહીં હોતા .

ભાવાર્થ :જૈસે લોધ ઔર ફિ ટકરી ઇત્યાદિકે લગાયે બિના વસ્ત્રમેં રંગ નહીં ચઢતા ઉસીપ્રકાર રાગભાવકે બિના જ્ઞાનીકે કર્મોદયકા ભોગ પરિગ્રહત્વકો પ્રાપ્ત નહીં હોતા .૧૪૮.

અબ પુનઃ કહતે હૈં કિ :

શ્લોકાર્થ :[યતઃ ] ક્યોંકિ [જ્ઞાનવાન્ ] જ્ઞાની [સ્વરસતઃ અપિ ] નિજ રસસે હી [સર્વરાગરસવર્જનશીલઃ ] સર્વ રાગરસકે ત્યાગરૂપ સ્વભાવવાલા [સ્યાત્ ] હૈ, [તતઃ ] ઇસલિયે

૩૪૦