Samaysar-Hindi (Gujarati transliteration). Gatha: 228 Kalash: 154.

< Previous Page   Next Page >


Page 350 of 642
PDF/HTML Page 383 of 675

 

સમયસાર
[ ભગવાનશ્રીકુન્દકુન્દ-
(શાર્દૂલવિક્રીડિત)
સમ્યગ્દ્રષ્ટય એવ સાહસમિદં કર્તું ક્ષમન્તે પરં
યદ્વજ્રેઽપિ પતત્યમી ભયચલત્ત્રૈલોક્યમુક્તાધ્વનિ .
સર્વામેવ નિસર્ગનિર્ભયતયા શંકાં વિહાય સ્વયં
જાનન્તઃ સ્વમવધ્યબોધવપુષં બોધાચ્ચ્યવન્તે ન હિ
..૧૫૪..
સમ્માદ્દિટ્ઠી જીવા ણિસ્સંકા હોંતિ ણિબ્ભયા તેણ .
સત્તભયવિપ્પમુક્કા જમ્હા તમ્હા દુ ણિસ્સંકા ..૨૨૮..
મિથ્યાદૃષ્ટિ તો બહિરાત્મા હૈં, વે બાહરસે હી ભલા-બુરા માનતે હૈં; અન્તરાત્માકી ગતિકો બહિરાત્મા
ક્યા જાને ?
.૧૫૩.

અબ, ઇસી અર્થકા સમર્થક ઔર આગામી ગાથાકા સૂચક કાવ્ય કહતે હૈં :

શ્લોકાર્થ :[યત્ ભય-ચલત્-ત્રૈલોક્ય-મુક્ત-અધ્વનિ વજ્રે પતતિ અપિ ] જિસકે ભયસે ચલાયમાન હોતે હુવેખલબલાતે હુવેતીનોં લોક અપનેે માર્ગકો છોડ દેતે હૈં ઐસા વજ્રપાત હોને પર ભી, [અમી ] યે સમ્યગ્દૃષ્ટિ જીવ, [નિસર્ગ-નિર્ભયતયા ] સ્વભાવતઃ નિર્ભય હોનેસેે, [સર્વામ્ એવ શંકાં વિહાય ] સમસ્ત શંકાકો છોડકર, [સ્વયં સ્વમ્ અવધ્ય-બોધ-વપુષં જાનન્તઃ ] સ્વયં અપનેકો (આત્માકો) જિસકા જ્ઞાનરૂપ શરીર અવધ્ય હૈ ઐસા જાનતે હુએ, [બોધાત્ ચ્યવન્તે ન હિ ] જ્ઞાનસે ચ્યુત નહીં હોતે . [ઇદં પરં સાહસમ્ સમ્યગ્દૃષ્ટયઃ એવ ક ર્તું ક્ષમન્તે ] ઐસા પરમ સાહસ ક રનેકે લિયે માત્ર સમ્યગ્દૃષ્ટિ હી સમર્થ હૈં .

ભાવાર્થ :સમ્યગ્દૃષ્ટિ જીવ નિઃશંકિતગુણયુક્ત હોતે હૈં, ઇસલિયે ચાહે જૈસે શુભાશુભ કર્મોદયકે સમય ભી વે જ્ઞાનરૂપ હી પરિણમિત હોતે હૈં . જિસકે ભયસે તીનોં લોકકે જીવ કાઁપ ઉઠતે હૈંચલાયમાન હો ઉઠતે હૈં ઔર અપના માર્ગ છોડ દેતે હૈં ઐસા વજ્રપાત હોને પર ભી સમ્યગ્દૃષ્ટિ જીવ અપને સ્વરૂપકો જ્ઞાનશરીરી માનતા હુઆ જ્ઞાનસે ચલાયમાન નહીં હોતા . ઉસે ઐસી શંકા નહીં હોતી કિ ઇસ વજ્રપાતસે મેરા નાશ હો જાયેગા; યદિ પર્યાયકા વિનાશ હો તો ઠીક હી હૈ, ક્યોંકિ ઉસકા તો વિનશ્વર સ્વભાવ હી હૈ .૧૫૪.

અબ ઇસ અર્થકો ગાથા દ્વારા કહતે હૈં :

સમ્યક્તિ જીવ હોતે નિઃશંકિત ઇસહિ સે નિર્ભય રહેં .
હૈં સપ્તભયપ્રવિમુક્ત વે, ઇસહીસે વે નિઃશંક હૈં ..૨૨૮..

૩૫૦