ભૂમૌ સ્થિતઃ, શસ્ત્રવ્યાયામકર્મ કુર્વાણઃ, અનેકપ્રકારકરણૈઃ સચિતાચિત્તવસ્તૂનિ નિઘ્નન્, રજસા બધ્યતે . તસ્ય કતમો બન્ધહેતુઃ? ન તાવત્સ્વભાવત એવ રજોબહુલા ભૂમિઃ, સ્નેહાનભ્યક્તાનામપિ તત્રસ્થાનાં તત્પ્રસંગાત્ . ન શસ્ત્રવ્યાયામકર્મ, સ્નેહાનભ્યક્તાનામપિ તસ્માત્ તત્પ્રસંગાત્ . નાનેકપ્રકારકરણાનિ, સ્નેહાનભ્યક્તાનામપિ તૈસ્તત્પ્રસંગાત્ . ન સચિત્તા- ચિત્તવસ્તૂપઘાતઃ, સ્નેહાનભ્યક્તાનામપિ તસ્મિંસ્તત્પ્રસંગાત્ . તતો ન્યાયબલેનૈવૈતદાયાતં, યત્તસ્મિન્ પુરુષે સ્નેહાભ્યંગકરણં સ બન્ધહેતુઃ . એવં મિથ્યાદ્રષ્ટિઃ આત્મનિ રાગાદીન્ કુર્વાણઃ, સ્વભાવત એવ કર્મયોગ્યપુદ્ગલબહુલે લોકે કાયવાઙ્મનઃકર્મ કુર્વાણઃ, અનેકપ્રકારકરણૈઃ સચિત્તા- ચિત્તવસ્તૂનિ નિઘ્નન્, કર્મરજસા બધ્યતે . તસ્ય કતમો બન્ધહેતુઃ ? ન તાવત્સ્વભાવત એવ પદાર્થ)સે મર્દનયુક્ત હુઆ, સ્વભાવતઃ હી બહુતસી ધૂલિમય ભૂમિમેં રહા હુઆ, શસ્ત્રોંકે વ્યાયામરૂપ કર્મ(ક્રિયા)કો કરતા હુઆ, અનેક પ્રકારકે કરણોંકે દ્વારા સચિત્ત તથા અચિત્ત વસ્તુઓંકા ઘાત કરતા હુઆ, (ઉસ ભૂમિકી) ધૂલિસે બદ્ધ હોતા હૈ — લિપ્ત હોતા હૈ . (યહાઁ વિચાર કરો કિ) ઇનમેંસે ઉસ પુરુષકે બન્ધકા કારણ કૌન હૈ ? પહલે, જો સ્વભાવસે હી બહુતસી ધૂલિસે ભરી હુઈ ભૂમિ હૈ વહ ધૂલિબન્ધકા કારણ નહીં હૈ; ક્યોંકિ યદિ ઐસા હો તો જિન્હોંને તૈલાદિકા મર્દન નહીં કિયા હૈ ઐસે ઉસ ભૂમિમેં રહે હુએ પુરુષોંકો ભી ધૂલિબન્ધકા પ્રસંગ આ જાએગા . શસ્ત્રોંકા વ્યાયામરૂપ કર્મ ભી ધૂલિબન્ધકા કારણ નહીં હૈ; ક્યોંકિ યદિ ઐસા હો તો જિન્હોંને તેલાદિકા મર્દન નહીં કિયા હૈ ઉનકે ભી શસ્ત્રવ્યાયામરૂપ ક્રિયાકે કરનેસે ધૂલિબન્ધકા પ્રસંગ આ જાએગા . અનેક પ્રકારકે કારણ ભી ધૂલિબન્ધકા કારણ નહીં હૈં; ક્યોંકિ યદિ ઐસા હો તો જિન્હોંને તૈલાદિકા મર્દન નહીં કિયા હૈ ઉનકે ભી અનેક પ્રકારકે કારણોંસે ધૂલિબન્ધકા પ્રસંગ આ જાએગા . સચિત્ત તથા અચિત્ત વસ્તુઓંકા ઘાત ભી ધૂલિબન્ધકા કારણ નહીં હૈ; ક્યોંકિ યદિ ઐસા હો તો જિન્હોંને તૈલાદિકા મર્દન નહીં કિયા ઉન્હેં ભી સચિત્ત તથા અચિત્ત વસ્તુઓંકા ઘાત કરનેસે ધૂલિબન્ધકા પ્રસંગ આ જાએગા . ઇસલિએ ન્યાયકે બલસે હી યહ ફલિત ( – સિદ્ધ) હુઆ કિ, ઉસ પુરુષમેં તૈલાદિકા મર્દન કરના બન્ધકા કારણ હૈ . ઇસીપ્રકાર — મિથ્યાદૃષ્ટિ અપનેમેં રાગાદિક કરતા હુઆ, સ્વભાવસે હી જો બહુતસે કર્મયોગ્ય પુદ્ગલોંસે ભરા હુઆ હૈ ઐસે લોકમેં કાય-વચન-મનકા કર્મ (ક્રિયા) કરતા હુઆ, અનેક પ્રકારકે કરણોંકે દ્વારા સચિત્ત તથા અચિત્ત વસ્તુઓંકા ઘાત કરતા હુઆ, કર્મરૂપ રજસે બઁધતા હૈ . (યહાઁ વિચાર કરો કિ) ઇનમેંસે ઉસ પુરુષકે બન્ધકા કારણ કૌન હૈ ? પ્રથમ, સ્વભાવસે હી જો બહુતસે કર્મયોગ્ય પુદ્ગલોંસે ભરા હુઆ હૈ ઐસા લોક બન્ધકા કારણ નહીં હૈ; ક્યોંકિ યદિ ઐસા હો તો સિદ્ધોંકો ભી, જો કિ લોકમેં રહ