આઊદયેણ જીવદિ જીવો એવં ભણંતિ સવ્વણ્હૂ .
જીવિતં હિ તાવજ્જીવાનાં સ્વાયુઃકર્મોદયેનૈવ, તદભાવે તસ્ય ભાવયિતુમશક્યત્વાત્; સ્વાયુઃકર્મ ચ નાન્યેનાન્યસ્ય દાતું શક્યં, તસ્ય સ્વપરિણામેનૈવ ઉપાર્જ્યમાણત્વાત્; તતો ન કથંચનાપિ અન્યોઽન્યસ્ય જીવિતં કુર્યાત્ . અતો જીવયામિ, જીવ્યે ચેત્યધ્યવસાયો ધ્રુવમજ્ઞાનમ્ .
ગાથાર્થ : — [જીવઃ ] જીવ [આયુરુદયેન ] આયુક ર્મકે ઉદયસે [જીવતિ ] જીતા હૈ [એવં ] ઐસા [સર્વજ્ઞાઃ ] સર્વજ્ઞદેવ [ભણન્તિ ] ક હતે હૈં; [ત્વં ] તૂ [આયુઃ ચ ] પર જીવોંકો આયુક ર્મ તો [ન દદાસિ ] નહીં દેતા [ત્વયા ] તો (હે ભાઈ !) તૂને [તેષામ્ જીવિતં ] ઉનકા જીવન (જીવિત રહના) [કથં કૃતં ] કૈસે કિયા ?
[જીવઃ ] જીવ [આયુરુદયેન ] આયુક ર્મકે ઉદયસે [જીવતિ ] જીતા હૈ [એવં ] ઐસા [સર્વજ્ઞાઃ ] સર્વજ્ઞદેવ [ભણન્તિ ] ક હતે હૈં; પર જીવ [તવ ] તુઝે [આયુઃ ચ ] આયુક ર્મ તો [ન દદતિ ] દેતે નહીં હૈં [તૈઃ ] તો (હે ભાઈ !) ઉન્હોંને [તે જીવિતં ] તેરા જીવન (જીવિત રહના) [કથં નુ કૃતં ] કૈસે કિયા ?
ટીકા : — પ્રથમ તો, જીવોંકા જીવિત (જીવન) વાસ્તવમેં અપને આયુકર્મકે ઉદયસે હી હૈ, ક્યોંકિ અપને આયુકર્મકે ઉદયકે અભાવમેં જીવિત રહના અશક્ય હૈ; ઔર અપના આયુકર્મ દૂસરેસે દૂસરેકો નહીં દિયા જા સકતા, ક્યોંકિ વહ (અપના આયુકર્મ) અપને પરિણામસે હી ઉપાર્જિત હોતા હૈ; ઇસલિએ કિસી ભી પ્રકારસે દૂસરા દૂસરેકા જીવન નહીં કર સકતા . ઇસલિયે ‘મૈં પરકો જિલાતા હૂઁ ઔર પર મુઝે જિલાતા હૈ’ ઇસપ્રકારકા અધ્યવસાય ધ્રુવરૂપસે (નિયતરૂપસે) અજ્ઞાન હૈ .
ભાવાર્થ : — પહલે મરણકે અધ્યવસાયકે સમ્બન્ધમેં કહા થા, ઇસીપ્રકાર યહાઁ ભી જાનના ..૨૫૧ સે ૨૫૨..
૩૮૨