એસા દુ જા મદી દે દુક્ખિદસુહિદે કરેમિ સત્તે ત્તિ . એસા દે મૂઢમદી સુહાસુહં બંધદે કમ્મં ..૨૫૯..
પરજીવાનહં હિનસ્મિ, ન હિનસ્મિ, દુઃખયામિ, સુખયામિ ઇતિ ય એવાયમજ્ઞાનમયો- ઽધ્યવસાયો મિથ્યાદ્રષ્ટેઃ, સ એવ સ્વયં રાગાદિરૂપત્વાત્તસ્ય શુભાશુભબન્ધહેતુઃ .
અથાધ્યવસાયં બન્ધહેતુત્વેનાવધારયતિ — દૃશ્યતે ] જો યહ અજ્ઞાનસ્વરૂપ ૧અધ્યવસાય દિખાઈ દેતા હૈ [સઃ એવ] વહ અધ્યવસાય હી, [વિપર્યયાત્ ] વિપર્યયસ્વરૂપ ( – મિથ્યા) હોનેસે, [અસ્ય બન્ધહેતુઃ ] ઉસ મિથ્યાદૃષ્ટિકે બન્ધકા કારણ હૈ .
ભાવાર્થ : — મિથ્યા અભિપ્રાય હી મિથ્યાત્વ હૈ ઔર વહી બન્ધકા કારણ હૈ — ઐસા જાનના ચાહિએ .૧૭૦.
અબ, યહ કહતે હૈં કિ યહ અજ્ઞાનમય અધ્યવસાય હી બન્ધકા કારણ હૈ : —
ગાથાર્થ : — [તે ] તેરી [યા એષા મતિઃ તુ ] યહ જો બુદ્ધિ હૈ કિ મૈં [સત્ત્વાન્ ] જીવોંકો [દુઃખિતસુખિતાન્ ] દુઃખી-સુખી [કરોમિ ઇતિ ] કરતા હૂઁં, [એષા તે મૂઢમતિઃ ] યહી તેરી મૂઢબુદ્ધિ હી (મોહસ્વરૂપ બુદ્ધિ હી) [શુભાશુભં કર્મ ] શુભાશુભ ક ર્મકો [બધ્નાતિ ] બાઁધતી હૈ .
ટીકા : — ‘મૈં પર જીવોંકો મારતા હૂઁ, નહીં મારતા, દુઃખી કરતા હૂઁ, સુખી કરતા હૂઁ’ ઐસા જો યહ અજ્ઞાનમય અધ્યવસાય મિથ્યાદૃષ્ટિકે હૈ, વહી (અર્થાત્ વહ અધ્યવસાય હી) સ્વયં રાગાદિરૂપ હોનેસે ઉસે ( – મિથ્યાદૃષ્ટિકો) શુભાશુભ બન્ધકા કારણ હૈ .
ભાવાર્થ : — મિથ્યા અધ્યવસાય બન્ધકા કારણ હૈ ..૨૫૯..
અબ, અધ્યવસાયકો બન્ધકે કારણકે રૂપમેં ભલીભાઁતિ નિશ્ચિત કરતે હૈં (અર્થાત્ મિથ્યા
૩૮૮
૧જો પરિણામ મિથ્યા અભિપ્રાય સહિત હો ( – સ્વપરકે એકત્વકે અભિપ્રાયસે યુક્ત હો) અથવા વૈભાવિક હો, ઉસ પરિણામકે લિયે અધ્યવસાય શબ્દ પ્રયુક્ત કિયા જાતા હૈ . (મિથ્યા) નિશ્ચય અથવા (મિથ્યા) અભિપ્રાયકે અર્થમેં ભી અધ્યવસાય શબ્દ પ્રયુક્ત હોતા હૈ .