પરજીવાનાં સ્વકર્મોદયવૈચિત્ર્યવશેન પ્રાણવ્યપરોપઃ કદાચિદ્ભવતુ, કદાચિન્મા ભવતુ, ય એવ હિનસ્મીત્યહંકારરસનિર્ભરો હિંસાયામધ્યવસાયઃ સ એવ નિશ્ચયતસ્તસ્ય બન્ધહેતુઃ, નિશ્ચયેન પરભાવસ્ય પ્રાણવ્યપરોપસ્ય પરેણ કર્તુમશક્યત્વાત્ .
અથાધ્યવસાયં પાપપુણ્યયોર્બન્ધહેતુત્વેન દર્શયતિ —
ટીકા : — પરજીવોંકો અપને કર્મોદયકી વિચિત્રતાવશ પ્રાણોંકા વ્યપરોપ ( – ઉચ્છેદ, વિયોગ) કદાચિત્ હો, કદાચિત્ ન હો, — કિન્તુ ‘મૈં મારતા હૂઁ’ ઐસા અહંકારરસસે ભરા હુઆ હિંસાકા અધ્યવસાય હી નિશ્ચયસે ઉસકે (હિંસાકા અધ્યવસાય કરનેવાલે જીવકો) બન્ધકા કારણ હૈ, ક્યોંકિ નિશ્ચયસે પરકા ભાવ જો પ્રાણોંકા વ્યપરોપ વહ દૂસરેસે કિયા જાના અશક્ય હૈ (અર્થાત્ વહ પરસે નહીં કિયા જા સકતા) .
ભાવાર્થ : — નિશ્ચયનયસે દૂસરેકે પ્રાણોંકા વિયોગ દૂસરેસે નહીં કિયા જા સકતા; વહ ઉસકે અપને કર્મોંકે ઉદયકી વિચિત્રતાકે કારણ કદાચિત્ હોતા હૈ ઔર કદાચિત્ નહીં હોતા . ઇસલિયે જો યહ માનતા હૈ — અહંકાર કરતા હૈ કિ — ‘મૈં પરજીવકો મારતા હૂઁ’, ઉસકા યહ અહંકારરૂપ અધ્યવસાય અજ્ઞાનમય હૈ . વહ અધ્યવસાય હી હિંસા હૈ — અપને વિશુદ્ધ ચૈતન્યપ્રાણકા ઘાત હૈ, ઔર વહી બન્ધકા કારણ હૈ . યહ નિશ્ચયનયકા મત હૈ .
યહાઁ વ્યવહારનયકો ગૌણ કરકે કહા હૈ ઐસા જાનના ચાહિએ . ઇસલિયે વહ કથન કથંચિત્ (અપેક્ષાપૂર્વક) હૈ ઐસા સમઝના ચાહિએ; સર્વથા એકાન્તપક્ષ મિથ્યાત્વ હૈ ..૨૬૨..
અબ, (હિંસા-અહિંસાકી ભાઁતિ સર્વ કાર્યોંમેં) અધ્યવસાયકો હી પાપ-પુણ્યકે બન્ધકે કારણરૂપસે દિખાતે હૈં : —