યથાયમેવં ક્રિયાગર્ભહિંસાધ્યવસાનેન હિંસકં, ઇતરાધ્યવસાનૈરિતરં ચ આત્માત્માનં કુર્યાત્, તથા વિપચ્યમાનનારકાધ્યવસાનેન નારકં, વિપચ્યમાનતિર્યગધ્યવસાનેન તિર્યંચ, વિપચ્યમાન- મનુષ્યાધ્યવસાનેન મનુષ્યં, વિપચ્યમાનદેવાધ્યવસાનેન દેવં, વિપચ્યમાનસુખાદિપુણ્યાધ્યવસાનેન
ગાથાર્થ : — [જીવઃ ] જીવ [અધ્યવસાનેન ] અધ્યવસાનસે [તિર્યઙ્નૈરયિકાન્ ] તિર્યંચ, નારક , [દેવમનુજાન્ ચ ] દેવ ઔર મનુષ્ય [સર્વાન્ ] ઇન સર્વ પર્યાયોં, [ચ ] તથા [નૈકવિધમ્ ] અનેક પ્રકારકે [પુણ્યં પાપં ] પુણ્ય ઔર પાપ — [સર્વાન્ ] ઇન સબરૂપ [કરોતિ ] અપનેકો કરતા હૈ . [તથા ચ ] ઔર ઉસીપ્રકાર [જીવઃ ] જીવ [અધ્યવસાનેન ] અધ્યવસાનસે [ધર્માધર્મં ] ધર્મ- અધર્મ, [જીવાજીવૌ ] જીવ-અજીવ [ચ ] ઔર [અલોકલોકં ] લોક -અલોક — [સર્વાન્ ] ઇન સબરૂપ [આત્માનમ્ કરોતિ ] અપનેકો કરતા હૈ .
ટીકા : — જૈસે યહ આત્મા પૂર્વોક્ત પ્રકાર ૧ક્રિયા જિસકા ગર્ભ હૈ ઐસે હિંસાકે અધ્યવસાનસે અપનેકો હિંસક કરતા હૈ, (અહિંસાકે અધ્યવસાનસે અપનેકો અહિંસક કરતા હૈ ) ઔર અન્ય અધ્યવસાનોંસે અપનેકો અન્ય કરતા હૈ, ઇસીપ્રકાર ઉદયમેં આતે હુએ નારકકે અધ્યવસાનસે અપનેકો નારકી કરતા હૈ, ઉદયમેં આતે હુએ તિર્યંચકે અધ્યવસાનસે અપનેકો તિર્યંચ કરતા હૈ, ઉદયમેં આતે હુએ મનુષ્યકે અધ્યવસાનસે અપનેકો મનુષ્ય કરતા હૈ, ઉદયમેં આતે હુએ દેવકે અધ્યવસાનસે અપનેકો દેવ કરતા હૈ, ઉદયમેં આતે હુએ સુખ આદિ પુણ્યકે અધ્યવસાનસે અપનેકો
૩૯૮
૧હિંસા આદિકે અધ્યવસાન રાગ-દ્વેષકે ઉદયમય હનન આદિકી ક્રિયાઓંસે ભરે હુએ હૈં, અર્થાત્ ઉન ક્રિયાઓંકે
સાથ આત્માકી તન્મયતા હોનેકી માન્યતારૂપ હૈં .