Samaysar-Hindi (Gujarati transliteration). Gatha: 270.

< Previous Page   Next Page >


Page 400 of 642
PDF/HTML Page 433 of 675

 

સમયસાર
[ ભગવાનશ્રીકુન્દકુન્દ-

એદાણિ ણત્થિ જેસિં અજ્ઝવસાણાણિ એવમાદીણિ .

તે અસુહેણ સુહેણ વ કમ્મેણ મુણી ણ લિપ્પંતિ ..૨૭૦..
એતાનિ ન સન્તિ યેષામધ્યવસાનાન્યેવમાદીનિ .
તે અશુભેન શુભેન વા કર્મણા મુનયો ન લિપ્યન્તે ..૨૭૦..

એતાનિ કિલ યાનિ ત્રિવિધાન્યધ્યવસાનાનિ તાનિ સમસ્તાન્યપિ શુભાશુભ- કર્મબન્ધનિમિત્તાનિ, સ્વયમજ્ઞાનાદિરૂપત્વાત્ . તથા હિયદિદં હિનસ્મીત્યાદ્યધ્યવસાનં તત્, જ્ઞાનમયત્વેનાત્મનઃ સદહેતુકજ્ઞપ્ત્યેકક્રિયસ્ય રાગદ્વેષવિપાકમયીનાં હનનાદિક્રિયાણાં ચ વિશેષાજ્ઞાનેન વિવિક્તાત્માજ્ઞાનાદસ્તિ તાવદજ્ઞાનં, વિવિક્તાત્માદર્શનાદસ્તિ ચ મિથ્યાદર્શનં,

ઇન આદિ અધ્યવસાન વિધવિધ વર્તતે નહિં જિનહિકો .
શુભ-અશુભ કર્મ અનેકસે, મુનિરાજ વે નહિં લિપ્ત હોં ..૨૭૦..

ગાથાર્થ :[એતાનિ ] યહ (પૂર્વ કથિત) [એવમાદીનિ ] તથા ઐસે ઔર ભી [અધ્યવસાનાનિ ] અધ્યવસાન [યેષામ્ ] જિનકે [ન સન્તિ ] નહીં હૈં, [તે મુનયઃ ] વે મુનિ [અશુભેન ] અશુભ [વા શુભેન ] યા શુભ [કર્મણા ] ક ર્મસે [ન લિપ્યન્તે ] લિપ્ત નહીં હોતે .

ટીકા :યહ જો તીન પ્રકારકે અધ્યવસાન હૈં વે સભી સ્વયં અજ્ઞાનાદિરૂપ (અર્થાત્ અજ્ઞાન, મિથ્યાદર્શન ઔર અચારિત્રરૂપ) હોનેસે શુભાશુભ કર્મબન્ધકે નિમિત્ત હૈં . ઇસે વિશેષ સમઝાતે હૈં :‘મૈં (પરજીવોંકો) મારતા હૂઁ’ ઇત્યાદિ જો યહ અધ્યવસાન હૈ ઉસ અધ્યવસાનવાલે જીવકો, જ્ઞાનમયપનેકે સદ્ભાવસે સત્રૂપ, અહેતુક, જ્ઞપ્તિ હી જિસકી એક ક્રિયા હૈ ઐસે આત્માકા ઔર રાગદ્વેષકે ઉદયમય ઐસી હનન આદિ ક્રિયાઓંકા વિશેષ નહીં જાનનેકે કારણ ભિન્ન આત્માકા અજ્ઞાન હોનેસે, વહ અધ્યવસાન પ્રથમ તો અજ્ઞાન હૈ, ભિન્ન આત્માકા અદર્શન

૪૦૦

૧. સત્રૂપ = સત્તાસ્વરૂપ; અસ્તિત્વસ્વરૂપ . (આત્મા જ્ઞાનમય હૈ, ઇસલિયે સત્રૂપ અહેતુક જ્ઞપ્તિ હી ઉસકી એક ક્રિયા હૈ .)

૨. અહેતુક = જિસકા કોઈ કારણ નહીં હૈ ઐસી; અકારણ; સ્વયંસિદ્ધ; સહજ .

૩. જ્ઞપ્તિ = જાનના; જાનનેરૂપક્રિયા . (જ્ઞપ્તિક્રિયા સત્રૂપ હૈ, ઔર સત્રૂપ હોનેસે અહેતુક હૈ .)

૪. હનન = ઘાત કરના; ઘાત કરનેરૂપ ક્રિયા . (ઘાત કરના આદિ ક્રિયાયેં રાગ-દ્વેષકે ઉદયમય હૈં .)

૫. વિશેષ = અન્તર; ભિન્ન લક્ષણ .