વિવિક્તાત્માનાચરણાદસ્તિ ચાચારિત્રમ્ . [યત્પુનઃ નારકોઽહમિત્યાદ્યધ્યવસાનં તદપિ, જ્ઞાનમય- ત્વેનાત્મનઃ સદહેતુકજ્ઞાયકૈકભાવસ્ય કર્મોદયજનિતાનાં નારકાદિભાવાનાં ચ વિશેષાજ્ઞાનેન વિવિક્તાત્માજ્ઞાનાદસ્તિ તાવદજ્ઞાનં, વિવિક્તાત્માદર્શનાદસ્તિ ચ મિથ્યાદર્શનં, વિવિક્તાત્માના- ચરણાદસ્તિ ચાચારિત્રમ્ .] યત્પુનરેષ ધર્મો જ્ઞાયત ઇત્યાદ્યધ્યવસાનં તદપિ, જ્ઞાનમયત્વેનાત્મનઃ સદહેતુકજ્ઞાનૈકરૂપસ્ય જ્ઞેયમયાનાં ધર્માદિરૂપાણાં ચ વિશેષાજ્ઞાનેન વિવિક્તાત્માજ્ઞાનાદસ્તિ તાવદજ્ઞાનં, વિવિક્તાત્માદર્શનાદસ્તિ ચ મિથ્યાદર્શનં, વિવિક્તાત્માનાચરણાદસ્તિ ચાચારિત્રમ્ . તતો બન્ધનિમિત્તાન્યેવૈતાનિ સમસ્તાન્યધ્યવસાનાનિ . યેષામેવૈતાનિ ન વિદ્યન્તે ત એવ મુનિકુંજરાઃ કેચન, સદહેતુકજ્ઞપ્ત્યેકક્રિયં, સદહેતુકજ્ઞાયકૈકભાવં, સદહેતુકજ્ઞાનૈકરૂપં ચ વિવિક્ત માત્માનં જાનન્તઃ સમ્યક્પશ્યન્તોઽનુચરન્તશ્ચ, સ્વચ્છસ્વચ્છન્દોદ્યદમન્દાન્તર્જ્યોતિષોઽત્યન્તમજ્ઞાનાદિરૂપત્વા- (અશ્રદ્ધાન) હોનેસે (વહ અધ્યવસાન) મિથ્યાદર્શન હૈ ઔર ભિન્ન આત્માકા અનાચરણ હોનેસે (વહ અધ્યવસાન) અચારિત્ર હૈ . [ઔર ‘મૈં નારક હૂઁ’ ઇત્યાદિ જો અધ્યવસાન હૈ ઉસ અધ્યવસાનવાલે જીવકો ભી, જ્ઞાનમયપનેકે સદ્ભાવસે સત્રૂપ અહેતુક જ્ઞાયક હી જિસકા એક ભાવ હૈ, ઐસે આત્માકા ઔર કર્મોદયજનિત નારક આદિ ભાવોંકા વિશેષ ન જાનનેકે કારણ ભિન્ન આત્માકા અજ્ઞાન હોનેસે, વહ અધ્યવસાન પ્રથમ જો અજ્ઞાન હૈ, ભિન્ન આત્માકા અદર્શન હોનેસે (વહ અધ્યવસાન) મિથ્યાદર્શન હૈ ઔર ભિન્ન આત્માકા અનાચરણ હોનેસે (વહ અધ્યવસાન) અચારિત્ર હૈ .]] ઔર ‘યહ ધર્મદ્રવ્ય જ્ઞાત હોતા હૈ’ ઇત્યાદિ જો અધ્યવસાન હૈ ઉસ અધ્યવસાનવાલે જીવકો ભી, ૧જ્ઞાનમયપનેકે સદ્ભાવસે સત્રૂપ અહેતુક જ્ઞાન હી જિસકા એક રૂપ હૈ ઐસે આત્માકા ઔર જ્ઞેયમય ધર્માદિકરૂપોંકા વિશેષ ન જાનનેકે કારણ ભિન્ન આત્માકા અજ્ઞાન હોનેસે, વહ અધ્યવસાન પ્રથમ તો અજ્ઞાન હૈ, ભિન્ન આત્માકા અદર્શન હોનેસે (વહ અધ્યવસાન) મિથ્યાદર્શન હૈ ઔર ભિન્ન આત્માકા અનાચરણ હોનેસે (વહ અધ્યવસાન) અચારિત્ર હૈ . ઇસલિયે યહ સમસ્ત અધ્યવસાન બન્ધકે હી નિમિત્ત હૈં .
માત્ર જિનકે યહ અધ્યવસાન વિદ્યમાન નહીં હૈ, વે હી કોઈ (વિરલ) મુનિકુંજર (મુનિવર), સત્રૂપ અહેતુક જ્ઞપ્તિ હી જિનકી એક ક્રિયા હૈ, સત્રૂપ અહેતુક જ્ઞાયક હી જિસકા એક ભાવ હૈ ઔર સત્રૂપ અહેતુક જ્ઞાન હી જિસકા એક રૂપ હૈ ઐસે ભિન્ન આત્માકો ( – સર્વ અન્યદ્રવ્યભાવોંસે ભિન્ન આત્માકો) જાનતે હુએ, સમ્યક્ પ્રકારસે દેખતે (શ્રદ્ધા કરતે) હુએ ઔર અનુચરણ કરતે હુએ, સ્વચ્છ ઔર સ્વચ્છન્દતયા ઉદયમાન ( – સ્વાધીનતયા પ્રકાશમાન) ઐસી અમંદ અન્તર્જ્યોતિકો અજ્ઞાનાદિરૂપતાકા અત્યંત અભાવ હોનેસે (અર્થાત્ અન્તરંગમેં પ્રકાશિત
*૧. આત્મા જ્ઞાનમય હૈ, ઇસલિયે સત્રૂપ અહેતુક જ્ઞાન હી ઉસકા એક રૂપ હૈ .