આધાકમ્મં ઉદ્દેસિયં ચ પોગ્ગલમયં ઇમં દવ્વં .
યથાધઃકર્મનિષ્પન્નમુદ્દેશનિષ્પન્નં ચ પુદ્ગલદ્રવ્યં નિમિત્તભૂતમપ્રત્યાચક્ષાણો નૈમિત્તિકભૂતં બન્ધસાધકં ભાવં ન પ્રત્યાચષ્ટે, તથા સમસ્તમપિ પરદ્રવ્યમપ્રત્યાચક્ષાણસ્તન્નિમિત્તકં ભાવં ન પ્રત્યાચષ્ટે . યથા ચાધઃકર્માદીન્ પુદ્ગલદ્રવ્યદોષાન્ન નામ કરોત્યાત્મા પરદ્રવ્યપરિણામત્વે સતિ આત્મકાર્યત્વાભાવાત્, તતોઽધઃકર્મોદ્દેશિકં ચ પુદ્ગલદ્રવ્યં ન મમ કાર્યં નિત્યમચેતનત્વે સતિ
ગાથાર્થ : — [અધઃકર્માદ્યાઃ યે ઇમે ] અધઃક ર્મ આદિ જો યહ [પુદ્ગલદ્રવ્યસ્ય દોષાઃ ] પુદ્ગલદ્રવ્યકે દોષ હૈં (ઉનકો જ્ઞાની અર્થાત્ આત્મા ક રતા નહીં હૈ;) [તાન્ ] ઉનકો [જ્ઞાની ] જ્ઞાની અર્થાત્ આત્મા [કથં કરોતિ ] કૈસે ક રે [યે તુ ] કિ જો [નિત્યમ્ ] સદા [પરદ્રવ્યગુણાઃ ] પરદ્રવ્યકે ગુણ હૈ ?
ઇસલિયે [અધઃકર્મ ઉદ્દેશિકં ચ ] અધઃક ર્મ ઔર ઉદ્દેશિક [ઇદં ] ઐસા [પુદ્ગલમયમ્ દ્રવ્યં ] પુદ્ગલમય દ્રવ્ય હૈ (વહ મેરા કિયા નહીં હોતા;) [તત્ ] વહ [મમ કૃ તં ] મેરા કિયા [કથં ભવતિ ] કૈસે હો [યત્ ] કિ જો [નિત્યમ્ ] સદા [અચેતનમ્ ઉક્ત મ્ ] અચેતન ક હા ગયા હૈ ?
ટીકા : — જૈસે અધઃકર્મસે નિષ્પન્ન ઔર ઉદ્દેશસે નિષ્પન્ન હુએ નિમિત્તભૂત (આહારાદિ) પુદ્ગલદ્રવ્યકા પ્રત્યાખ્યાન ન કરતા હુઆ આત્મા ( – મુનિ) નૈમિત્તિકભૂત બન્ધસાધક ભાવકા પ્રત્યાખ્યાન (ત્યાગ) નહીં કરતા, ઇસીપ્રકાર સમસ્ત પરદ્રવ્યકા પ્રત્યાખ્યાન ન કરતા હુઆ આત્મા ઉસકે નિમિત્તસે હોનેવાલે ભાવકો નહીં ત્યાગતા . ઔર ‘‘અધઃકર્મ આદિ પુદ્ગલદ્રવ્યકે દોષોંકો આત્મા વાસ્તવમેં નહીં કરતા, ક્યોંકિ વે પરદ્રવ્યકે પરિણામ હૈં, ઇસલિયે ઉન્હેં આત્માકે કાર્યત્વકા અભાવ હૈ; અતઃ અધઃકર્મ ઔર ઉદ્દેશિક પુદ્ગલદ્રવ્ય મેરા કાર્ય નહીં હૈ, ક્યોંકિ વહ નિત્ય અચેતન
૪૨૦