કહાનજૈનશાસ્ત્રમાલા ]
મોક્ષ અધિકાર
૪૨૫
જહ ણામ કો વિ પુરિસો બંધણયમ્હિ ચિરકાલપડિબદ્ધો . તિવ્વં મંદસહાવં કાલં ચ વિયાણદે તસ્સ ..૨૮૮.. જઇ ણ વિ કુણદિ ચ્છેદં ણ મુચ્ચદે તેણ બંધણવસો સં . કાલેણ ઉ બહુગેણ વિ ણ સો ણરો પાવદિ વિમોક્ખં ..૨૮૯.. ઇય કમ્મબંધણાણં પદેસઠિઇપયડિમેવમણુભાગં .
જાણંતો વિ ણ મુચ્ચદિ મુચ્ચદિ સો ચેવ જદિ સુદ્ધો ..૨૯૦..
યથા નામ કશ્ચિત્પુરુષો બન્ધનકે ચિરકાલપ્રતિબદ્ધઃ .
તીવ્રમન્દસ્વભાવં કાલં ચ વિજાનાતિ તસ્ય ..૨૮૮..
યદિ નાપિ કરોતિ છેદં ન મુચ્યતે તેન બન્ધનવશઃ સન્ .
કાલેન તુ બહુકેનાપિ ન સ નરઃ પ્રાપ્નોતિ વિમોક્ષમ્ ..૨૮૯..
ઇતિ કર્મબન્ધનાનાં પ્રદેશસ્થિતિપ્રકૃતિમેવમનુભાગમ્ .
જાનન્નપિ ન મુચ્યતે મુચ્યતે સ ચૈવ યદિ શુદ્ધઃ ..૨૯૦..
ભાવાર્થ : — જ્ઞાન બન્ધ ઔર પુરુષકો પૃથક્ કરકે, પુરુષકો મોક્ષ પહુઁચાતા હુઆ, અપના સમ્પૂર્ણ સ્વરૂપ પ્રગટ કરકે જયવન્ત પ્રવર્તતા હૈ . ઇસપ્રકાર જ્ઞાનકી સર્વોત્કૃષ્ટતાકા કથન હી મંગલવચન હૈ .૧૮૦.
અબ, મોક્ષકી પ્રાપ્તિ કૈસે હોતી હૈ સો કહતે હૈં . ઉસમેં પ્રથમ તો, યહ કહતે હૈં કિ, જો જીવ બન્ધકા છેદ નહીં કરતા, કિન્તુ માત્ર બન્ધકે સ્વરૂપકો જાનનેસે હી સન્તુષ્ટ હૈ વહ મોક્ષ પ્રાપ્ત નહીં કરતા : —
જ્યોં પુરુષ કોઈ બન્ધનોં, પ્રતિબદ્ધ હૈ ચિરકાલકા .
વહ તીવ્ર-મન્દ સ્વભાવ ત્યોં હી કાલ જાને બન્ધકા ..૨૮૮..
પર જો કરે નહિં છેદ તો છૂટે ન, બન્ધનવશ રહે .
અરુ કાલ બહુતહિ જાય તો ભી મુક્ત વહ નર નહિં બને ..૨૮૯..
ત્યોં કર્મબન્ધનકે પ્રકૃતિ, પ્રદેશ, સ્થિતિ, અનુભાગકો .
જાને ભલે છૂટે ન જીવ, જો શુદ્ધ તો હી મુક્ત હો ..૨૯૦..
54