ય એવ નિર્વિકારચૈતન્યચમત્કારમાત્રમાત્મસ્વભાવં તદ્વિકારકારકં બન્ધાનાં ચ સ્વભાવં વિજ્ઞાય બન્ધેભ્યો વિરમતિ, સ એવ સકલકર્મમોક્ષં કુર્યાત્ . એતેનાત્મબન્ધયોર્દ્વિધાકરણસ્ય મોક્ષહેતુત્વં નિયમ્યતે .
કેનાત્મબન્ધૌ દ્વિધા ક્રિયેતે ઇતિ ચેત્ — જીવો બંધો ય તહા છિજ્જંતિ સલક્ખણેહિં ણિયએહિં .
આત્મબન્ધયોર્દ્વિધાકરણે કાર્યે કર્તુરાત્મનઃ કરણમીમાંસાયાં, નિશ્ચયતઃ સ્વતો
ટીકા : — જો, નિર્વિકારચૈતન્યચમત્કારમાત્ર આત્મસ્વભાવકો ઔર ઉસ (આત્મા) કે વિકાર કરનેવાલે બન્ધોંકે સ્વભાવકો જાનકર, બન્ધોંસે વિરક્ત હોતા હૈ, વહી સમસ્ત કર્મોંસે મુક્ત હોતા હૈ . ઇસ(કથન)સે ઐસા નિયમ કિયા જાતા હૈ કિ આત્મા ઔર બન્ધકા દ્વિધાકરણ (પૃથક્કરણ) હી મોક્ષકા કારણ હૈ (અર્થાત્ આત્મા ઔર બન્ધકો ભિન્ન-ભિન્ન કરના હી મોક્ષકા કારણ હૈ ઐસા નિર્ણીત કિયા જાતા હૈ) ..૨૯૩..
‘આત્મા ઔર બન્ધ કિસ(સાધન)કે દ્વારા દ્વિધા (અલગ) કિયે જાતે હૈં ?’ ઐસા પ્રશ્ન હોને પર ઉત્તર દેતે હૈં : —
ગાથાર્થ : — [જીવઃ ચ તથા બન્ધઃ ] જીવ તથા બન્ધ [નિયતાભ્યામ્ સ્વલક્ષણાભ્યાં ] નિયત સ્વલક્ષણોંસે (અપને-અપને નિશ્ચિત લક્ષણોંસે) [છિદ્યેતે ] છેદે જાતે હૈં; [પ્રજ્ઞાછેદનકેન ] પ્રજ્ઞારૂપ છેનીકે દ્વારા [છિન્નૌ તુ ] છેદે જાને પર [નાનાત્વમ્ આપન્નૌ ] વે નાનાપનકો પ્રાપ્ત હોતે હૈં અર્થાત્ અલગ હો જાતે હૈં .
ટીકા : — આત્મા ઔર બન્ધકો દ્વિધા કરનેરૂપ કાર્યમેં કર્તા જો આત્મા ઉસકે ૧કરણ સમ્બન્ધી ૨મીસાંસા કરને પર, નિશ્ચયતઃ (નિશ્ચયનયસે) અપનેસે ભિન્ન કરણકા અભાવ હોનેસે
૧કરણ = સાધન; કરણ નામકા કારક . ૨મીમાંસા = ગહરી વિચારણા; તપાસ; સમાલોચના .