પશ્યતૈવ પશ્યામિ, પશ્યતે એવ પશ્યામિ, પશ્યત એવ પશ્યામિ, પશ્યત્યેવ પશ્યામિ, પશ્યન્તમેવ પશ્યામિ . અથવા — ન પશ્યામિ; ન પશ્યન્ પશ્યામિ, ન પશ્યતા પશ્યામિ, ન પશ્યતે પશ્યામિ, ન પશ્યતઃ પશ્યામિ, ન પશ્યતિ પશ્યામિ, ન પશ્યન્તં પશ્યામિ; કિન્તુ સર્વવિશુદ્ધો દ્રઙ્માત્રો ભાવોઽસ્મિ . અપિ ચ — જ્ઞાતારમાત્માનં ગૃહ્ણામિ . યત્કિલ ગૃહ્ણામિ તજ્જાનામ્યેવ; જાનન્નેવ જાનામિ, જાનતૈવ જાનામિ, જાનતે એવ જાનામિ, જાનત એવ જાનામિ, જાનત્યેવ જાનામિ, જાનન્તમેવ જાનામિ . અથવા — ન જાનામિ; ન જાનન્ જાનામિ, ન જાનતા જાનામિ, ન જાનતે જાનામિ, ન જાનતો જાનામિ, ન જાનતિ જાનામિ, ન જાનન્તં જાનામિ; કિન્તુ સર્વવિશુદ્ધો જ્ઞપ્તિમાત્રો ભાવોઽસ્મિ . હી દેખતા હૂઁ, દેખતે હુએકે લિએ હી દેખતા હૂઁ, દેખતે હુએસે હી દેખતા હૂઁ, દેખતે હુએમેં હી દેખતા હૂઁ, દેખતે હુયેકો હી દેખતા હૂઁ . અથવા — નહીં દેખતા; ન દેખતા હુઆ દેખતા હૂઁ, ન દેખતે હુએકે દ્વારા દેખતા હૂઁ, ન દેખતે હુએકે લિએ દેખતા હૂઁ, ન દેખતે હુએસે દેખતા હૂઁ, ન દેખતે હુએમેં દેખતા હૂઁ, ન દેખતે હુએકો દેખતા હૂઁ; કિન્તુ મૈં સર્વવિશુદ્ધ દર્શનમાત્ર ભાવ હૂઁ . ઔર ઇસીપ્રકાર — મૈં જાનનેવાલે આત્માકો ગ્રહણ કરતા હૂઁ . ‘ગ્રહણ કરતા હૂઁ’ અર્થાત્ ‘જાનતા હી હૂઁ’; જાનતા હુઆ હી જાનતા હૂઁ, જાનતે હુએકે દ્વારા હી જાનતા હૂઁ, જાનતે હુએકે લિએ હી જાનતા હૂઁ, જાનતે હુએસે હી જાનતા હૂઁ, જાનતે હુએમેં હી જાનતા હૂઁ, જાનતે હુએકો હી જાનતા હૂઁ . અથવા — નહીં જાનતા; ન જાનતા હુઆ જાનતા હૂઁ, નહીં જાનતે હુએકે દ્વારા જાનતા હૂઁ, ન જાનતે હુએકે લિયે જાનતા હૂઁ, ન જાનતે હુએસે જાનતા હૂઁ, ન જાનતે હુએમેં જાનતા હૂઁ, ન જાનતે હુએકો જાનતા હૂઁ; કિન્તુ મૈં સર્વવિશુદ્ધ જ્ઞપ્તિ ( – જાનનક્રિયા) – માત્ર ભાવ હૂઁ . (ઇસપ્રકાર દેખનેવાલે આત્માકો તથા જાનનેવાલે આત્માકો કર્તા, કર્મ, કરણ, સમ્પ્રદાન, અપાદાન ઔર અધિકરણરૂપ કારકોંકે ભેદપૂર્વક ગ્રહણ કરકે, તત્પશ્ચાત્ કારકભેદોંકા નિષેધ કરકે આત્માકો અર્થાત્ અપનેકો દર્શનમાત્ર ભાવરૂપ તથા જ્ઞાનમાત્ર ભાવરૂપ કરના ચાહિયે અર્થાત્ અભેદરૂપસે અનુભવ કરના ચાહિયે .)..૨૯૮-૨૯૯..
(ભાવાર્થ : — ઇન તીન ગાથાઓંમેં, પ્રજ્ઞાકે દ્વારા આત્માકો ગ્રહણ કરનેકો કહા ગયા હૈ . ‘ગ્રહણ કરના’ અર્થાત્ કિસી અન્ય વસ્તુકો ગ્રહણ કરના અથવા લેના નહીં હૈ; કિન્તુ ચેતનાકા અનુભવ કરના હી આત્માકા ‘ગ્રહણ કરના’ હૈ .
પહલી ગાથામેં સામાન્ય ચેતનાકા અનુભવ કરાયા ગયા હૈ . વહાઁ, અનુભવ કરનેવાલા, જિસકા અનુભવ કિયા જાતા હૈ વહ, ઔર જિસકે દ્વારા અનુભવ કિયા જાતા હૈ વહ — ઇત્યાદિ કારકભેદરૂપસે આત્માકો કહકર, અભેદવિવક્ષામેં કારકભેદકા નિષેધ કરકે, આત્માકો એક શુદ્ધ ચૈતન્યમાત્ર કહા ગયા હૈ .
૪૩૮