સ્પૃશતિ નિરપરાધો બન્ધનં નૈવ જાતુ .
ભવતિ નિરપરાધઃ સાધુ શુદ્ધાત્મસેવી ..૧૮૭..
નનુ કિમનેન શુદ્ધાત્મોપાસનપ્રયાસેન ? યતઃ પ્રતિક્રમણાદિનૈવ નિરપરાધો ભવત્યાત્મા; સાપરાધસ્યાપ્રતિક્રમણાદેસ્તદનપોહકત્વેન વિષકુમ્ભત્વે સતિ પ્રતિક્રમણા- જિસકા લક્ષણ હૈ ઐસી આરાધના પૂર્વક સદા હી વર્તતા હૈ ઇસલિયે, આરાધક હી હૈ .
ભાવાર્થ : — સંસિદ્ધિ, રાધ, સિદ્ધિ, સાધિત ઔર આરાધિત — ઇન શબ્દોંકા એક હી અર્થ હૈ . યહાઁ શુદ્ધ આત્માકી સિદ્ધિ અથવા સાધનકા નામ ‘રાધ’ હૈ . જિનકે વહ રાધ નહીં હૈ વહ આત્મા સાપરાધ હૈ ઔર જિસકે વહ રાધ હૈ વહ આત્મા નિરપરાધ હૈ . જો સાપરાધ હૈ ઉસે બન્ધકી શંકા હોતી હૈ, ઇસલિયે વહ સ્વયં અશુદ્ધ હોનેસે અનારાધક હૈ; ઔર જો નિરપરાધ હૈ વહ નિઃશંક હોતા હુઆ અપને ઉપયોગમેં લીન હોતા હૈ, ઇસલિયે ઉસે બન્ધકી શંકા નહીં હોતી, ઇસલિયે ‘જો શુદ્ધ આત્મા હૈ વહી મૈં હૂઁ’ ઐસે નિશ્ચયપૂર્વક વર્તતા હુઆ સમ્યગ્દર્શન, જ્ઞાન, ચારિત્ર ઔર તપકે એક ભાવરૂપ નિશ્ચય આરાધનાકા આરાધક હી હૈ ..૩૦૪-૩૦૫..
અબ ઇસી અર્થકા કલશરૂપ કાવ્ય કહતે હૈં : —
શ્લોકાર્થ : — [સાપરાધઃ ] સાપરાધ આત્મા [અનવરતમ્ ] નિરન્તર [અનન્તૈઃ ] અનંત પુદ્ગલપરમાણુરૂપ ક ર્મોંસે [બધ્યતે ] બઁધતા હૈ; [નિરપરાધઃ ] નિરપરાધ આત્મા [બન્ધનમ્ ] બન્ધનકો [જાતુ ] ક દાપિ [સ્પૃશતિ ન એવ ] સ્પર્શ નહીં કરતા . [અયમ્ ] જો સાપરાધ આત્મા હૈ વહ તો [નિયતમ્ ] નિયમસે [સ્વમ્ અશુદ્ધં ભજન્ ] અપનેકો અશુદ્ધ સેવન કરતા હુઆ [સાપરાધઃ ] સાપરાધ હૈ; [નિરપરાધઃ ] નિરપરાધ આત્મા તો [સાધુ ] ભલીભાઁતિ [શુદ્ધાત્મસેવી ભવતિ ] શુદ્ધ આત્માકા સેવન કરનેવાલા હોતા હૈ .૧૮૭.
(યહાઁ વ્યવહારનયાવલમ્બી અર્થાત્ વ્યવહારનયકો અવલમ્બન કરનેવાલા તર્ક કરતા હૈ કિ : — ) ‘‘શુદ્ધ આત્માકી ઉપાસનાકા યહ પ્રયાસ કરનેકા ક્યા કામ હૈ ? ક્યોંકિ પ્રતિક્રમણ આદિસે હી આત્મા નિરપરાધ હોતા હૈ; ક્યોંકિ સાપરાધકે, જો અપ્રતિક્રમણ આદિ હૈં વે, અપરાધકો દૂર કરનેવાલે ન હોનેસે, વિષકુમ્ભ હૈં, ઇસલિયે જો પ્રતિક્રમણાદિ હૈં વે,
૪૪૬