દેસ્તદપોહકત્વેનામૃતકુમ્ભત્વાત્ . ઉક્તં ચ વ્યવહારાચારસૂત્રે — ‘‘અપ્પડિકમણમપ્પડિસરણં અપ્પરિહારો અધારણા ચેવ . અણિયત્તી ય અણિંદાગરહાસોહી ય વિસકુંભો ..૧.. પડિકમણં પડિસરણં પરિહારો ધારણા ણિયત્તી ય . ણિંદા ગરહા સોહી અટ્ઠવિહો અમયકુંભો દુ ..૨..’’
અત્રોચ્યતે — અપરાધકો દૂર કરનેવાલે હોનેસે, અમૃતકુમ્ભ હૈં . વ્યવહારકા કથન કરનેવાલે આચારસૂત્રમેં ભી કહા હૈ કિ : —
[અર્થ : — અપ્રતિક્રમણ, અપ્રતિસરણ, અપરિહાર, અધારણા, અનિવૃત્તિ, અનિન્દા, અગર્હા ઔર અશુદ્ધિ — યહ (આઠ પ્રકારકા) વિષકુમ્ભ હૈ .૧.
૧પ્રતિક્રમણ, ૨પ્રતિસરણ, ૩પરિહાર, ૪ધારણા, ૫નિવૃત્તિ, ૬નિન્દા, ૭ગર્હા ઔર ૮શુદ્ધિ — યહ આઠ પ્રકારકા અમૃતકુમ્ભ હૈ .૨.]
ઉપરોક્ત તર્કકા સમાધાન કરતે હુએ આચાર્યદેવ (નિશ્ચયનયકી પ્રધાનતાસે) ગાથા દ્વારા કહતે હૈં : —
૧. પ્રતિક્રમણ = કૃત દોષોંકા નિરાકરણ .
૨. પ્રતિસરણ = સમ્યક્ત્વાદિ ગુણોંમેં પ્રેરણા .
૩. પરિહાર = મિથ્યાત્વાદિ દોષોંકા નિવારણ .
૪. ધારણા = પંચનમસ્કારાદિ મંત્ર, પ્રતિમા ઇત્યાદિ બાહ્ય દ્રવ્યોંકે આલમ્બન દ્વારા ચિત્તકો સ્થિર કરના .
૫. નિવૃત્તિ = બાહ્ય વિષયકષાયાદિ ઇચ્છામેં પ્રવર્તમાન ચિત્તકો હટા લેના .
૬. નિન્દા = આત્મસાક્ષીપૂર્વક દોષોંકા પ્રગટ કરના .
૭. ગર્હા = ગુરુસાક્ષીસે દોષોંકા પ્રગટ કરના .
૮. શુદ્ધિ = દોષ હોને પર પ્રાયશ્ચિત્ત લેકર વિશુદ્ધિ કરના .