Samaysar-Hindi (Gujarati transliteration). Gatha: 317 Kalash: 197.

< Previous Page   Next Page >


Page 464 of 642
PDF/HTML Page 497 of 675

 

સમયસાર
[ ભગવાનશ્રીકુન્દકુન્દ-
(શાર્દૂલવિક્રીડિત)
અજ્ઞાની પ્રકૃતિસ્વભાવનિરતો નિત્યં ભવેદ્વેદકો
જ્ઞાની તુ પ્રકૃતિસ્વભાવવિરતો નો જાતુચિદ્વેદકઃ
.
ઇત્યેવં નિયમં નિરૂપ્ય નિપુણૈરજ્ઞાનિતા ત્યજ્યતાં
શુદ્ધૈકાત્મમયે મહસ્યચલિતૈરાસેવ્યતાં જ્ઞાનિતા
..૧૯૭..
અજ્ઞાની વેદક એવેતિ નિયમ્યતે

ણ મુયદિ પયડિમભવ્વો સુટ્ઠુ વિ અજ્ઝાઇદૂણ સત્થાણિ .

ગુડદુદ્ધં પિ પિબંતા ણ પણ્ણયા ણિવ્વિસા હોંતિ ..૩૧૭..
ન મુઞ્ચતિ પ્રકૃતિમભવ્યઃ સુષ્ઠ્વપિ અધીત્ય શાસ્ત્રાણિ .
ગુડદુગ્ધમપિ પિબન્તો ન પન્નગા નિર્વિષા ભવન્તિ ..૩૧૭..
યથાત્ર વિષધરો વિષભાવં સ્વયમેવ ન મુંચતિ, વિષભાવમોચનસમર્થસશર્કરક્ષીરપાનાચ્ચ ન

શ્લોકાર્થ :[અજ્ઞાની પ્રકૃતિ-સ્વભાવ-નિરતઃ નિત્યં વેદકઃ ભવેત્ ] અજ્ઞાની પ્રકૃ તિ- સ્વભાવમેં લીનરક્ત હોનેસે (ઉસીકો અપના સ્વભાવ જાનતા હૈ ઇસલિયે) સદા વેદક હૈ, [તુ ] ઔર [જ્ઞાની પ્રકૃતિ-સ્વભાવ-વિરતઃ જાતુચિત્ વેદકઃ નો ] જ્ઞાની તો પ્રકૃ તિસ્વભાવસે વિરક્ત હોનેસે (ઉસે પરકા સ્વભાવ જાનતા હૈ ઇસલિએ) ક દાપિ વેદક નહીં હૈ . [ઇતિ એવં નિયમં નિરૂપ્ય ] ઇસપ્રકારકે નિયમકો ભલીભાઁતિ વિચાર કરકેનિશ્ચય કરકે [નિપુણૈઃ અજ્ઞાનિતા ત્યજ્યતામ્ ] નિપુણ પુરુષો અજ્ઞાનીપનકો છોડ દો ઔર [શુદ્ધ-એક-આત્મમયે મહસિ ] શુદ્ધ-એક -આત્મામય તેજમેં [અચલિતૈઃ ] નિશ્ચલ હોકર [જ્ઞાનિતા આસેવ્યતામ્ ] જ્ઞાનીપનેકા સેવન કરો .૧૯૭.

અબ, યહ નિયમ બતાયા જાતા હૈ કિ ‘અજ્ઞાની વેદક હી હૈ’ (અર્થાત્ અજ્ઞાની ભોક્તા હી હૈ, ઐસા નિયમ હૈ) :

સદ્રીત પઢકર શાસ્ત્ર ભી, પ્રકૃતિ અભવ્ય નહીં તજે .
જ્યો દૂધ-ગુડ પીતા હુઆ ભી સર્પ નહિં નિર્વિષ બને ..૩૧૭..

ગાથાર્થ :[સુષ્ઠુ ] ભલી ભાઁતિ [શાસ્ત્રાણિ ] શાસ્ત્રોંકો [અધીત્ય અપિ ] પઢકર ભી [અભવ્યઃ ] અભવ્ય જીવ [પ્રકૃતિમ્ ] પ્રકૃ તિકો (અર્થાત્ પ્રકૃ તિકે સ્વભાવકો) [ન મુઞ્ચતિ ] નહીં છોડતા, [ગુડદુગ્ધમ્ ] જૈસે મીઠે દૂધકો [પિબન્તઃ અપિ ] પીતે હુએ [પન્નગાઃ ] સર્પ [નિર્વિષાઃ ] નિર્વિષ [ન ભવન્તિ ] નહીં હોતે .

ટીકા :જૈસે ઇસ જગતમેં સર્પ વિષભાવકો અપને આપ નહીં છોડતા ઔર વિષભાવકો

૪૬૪