મુંચતિ; તથા કિલાભવ્યઃ પ્રકૃતિસ્વભાવં સ્વયમેવ ન મુંચતિ, પ્રકૃતિસ્વભાવમોચન- સમર્થદ્રવ્યશ્રુતજ્ઞાનાચ્ચ ન મુંચતિ, નિત્યમેવ ભાવશ્રુતજ્ઞાનલક્ષણશુદ્ધાત્મજ્ઞાનાભાવેનાજ્ઞાનિત્વાત્ . અતો નિયમ્યતેઽજ્ઞાની પ્રકૃતિસ્વભાવે સ્થિતત્વાદ્વેદક એવ .
છુડાનેમેં સમર્થ ઐસે મિશ્રીસહિત દુગ્ધપાનસે ભી નહીં છોડતા, ઇસીપ્રકાર વાસ્તવમેં અભવ્ય જીવ પ્રકૃતિસ્વભાવકો અપને આપ નહીં છોડતા ઔર પ્રકૃતિસ્વભાવકો છુડાનેમેં સમર્થ ઐસે દ્રવ્યશ્રુતકે જ્ઞાનસે ભી નહીં છોડતા; ક્યોંકિ ઉસે સદા હી, ભાવશ્રુતજ્ઞાનસ્વરૂપ શુદ્ધાત્મજ્ઞાનકે (-શુદ્ધ આત્માકે જ્ઞાનકે) અભાવકે કારણ, અજ્ઞાનીપન હૈ . ઇસલિયે યહ નિયમ કિયા જાતા હૈ ( — ઐસા નિયમ સિદ્ધ હોતા હૈ) કિ અજ્ઞાની પ્રકૃતિસ્વભાવમેં સ્થિત હોનેસે વેદક હી હૈ (-કર્મકા ભોક્તા હી હૈ) .
ભાવાર્થ : — ઇસ ગાથામેં, યહ નિયમ બતાયા હૈ કિ અજ્ઞાની કર્મફલકા ભોક્તા હી હૈ . યહાઁ અભવ્યકા ઉદાહરણ યુક્ત હૈ . જૈસે : — અભવ્યકા સ્વયમેવ યહ સ્વભાવ હોતા હૈ કિ દ્રવ્યશ્રુતકા જ્ઞાન આદિ બાહ્ય કારણોંકે મિલને પર ભી અભવ્ય જીવ, શુદ્ધ આત્માકે જ્ઞાનકે અભાવકે કારણ, કર્મોદયકો ભોગનેકે સ્વભાવકો નહીં બદલતા; ઇસલિયે ઇસ ઉદાહરણસે સ્પષ્ટ હુઆ કિ શાસ્ત્રોંકા જ્ઞાન ઇત્યાદિ હોને પર ભી જબ તક જીવકો શુદ્ધ આત્માકા જ્ઞાન નહીં હૈ અર્થાત્ અજ્ઞાનીપન હૈ તબ તક વહ નિયમસે ભોક્તા હી હૈ ..૩૧૭..
અબ, યહ નિયમ કરતે હૈં કિ — જ્ઞાની તો કર્મફલકા અવેદક હી હૈ : —
ગાથાર્થ : — [નિર્વેદસમાપન્નઃ ] નિર્વેદ(વૈરાગ્ય)કો પ્રાપ્ત [જ્ઞાની ] જ્ઞાની [મધુરમ્ કટુકમ્ ] મીઠે-ક ડવે [બહુવિધમ્ ] અનેક પ્રકારકે [કર્મફલમ્ ] ક ર્મફલકો [વિજાનાતિ ] જાનતા હૈ, [તેન ] ઇસલિયે [સઃ ] વહ [અવેદકઃ ભવતિ ] અવેદક હૈ .