સમયસાર
[ ભગવાનશ્રીકુન્દકુન્દ-
અહ જીવો પયડી તહ પોગ્ગલદવ્વં કુણંતિ મિચ્છત્તં .
તમ્હા દોહિં કદં તં દોણ્ણિ વિ ભુંજંતિ તસ્સ ફલં ..૩૩૦..
અહ ણ પયડી ણ જીવો પોગ્ગલદવ્વં કરેદિ મિચ્છત્તં .
તમ્હા પોગ્ગલદવ્વં મિચ્છત્તં તં તુ ણ હુ મિચ્છા ..૩૩૧..
મિથ્યાત્વં યદિ પ્રકૃતિર્મિથ્યાદ્રષ્ટિં કરોત્યાત્માનમ્ .
તસ્માદચેતના તે પ્રકૃતિર્નનુ કારકા પ્રાપ્તા ..૩૨૮..
અથવૈષ જીવઃ પુદ્ગલદ્રવ્યસ્ય કરોતિ મિથ્યાત્વમ્ .
તસ્માત્પુદ્ગલદ્રવ્યં મિથ્યાદ્રષ્ટિર્ન પુનર્જીવઃ ..૩૨૯..
અથ જીવઃ પ્રકૃતિસ્તથા પુદ્ગલદ્રવ્યં કુરુતઃ મિથ્યાત્વમ્ .
તસ્માત્ દ્વાભ્યાં કૃતં તત્ દ્વાવપિ ભુઞ્જાતે તસ્ય ફલમ્ ..૩૩૦..
અથ ન પ્રકૃતિર્ન જીવઃ પુદ્ગલદ્રવ્યં કરોતિ મિથ્યાત્વમ્ .
તસ્માત્પુદ્ગલદ્રવ્યં મિથ્યાત્વં તત્તુ ન ખલુ મિથ્યા ..૩૩૧..
જો જીવ અરુ પ્રકૃતિ કરે મિથ્યાત્વ પુદ્ગલદ્રવ્યકો .
તો ઉભયકૃત જો હોય તત્ફલ ભોગ ભી હો ઉભયકો ! ..૩૩૦..
જો પ્રકૃતિ નહિં નહિં જીવ કરે મિથ્યાત્વ પુદ્ગલદ્રવ્યકો .
પુદ્ગલદરવ મિથ્યાત્વ પ્રકૃત, ક્યા ન યહ મિથ્યા કહો ? ..૩૩૧..
ગાથાર્થ : — [યદિ ] યદિ [મિથ્યાત્વં પ્રકૃતિઃ ] મિથ્યાત્વ નામક (મોહનીય ક ર્મકી) પ્રકૃ તિ [આત્માનમ્ ] આત્માકો [મિથ્યાદૃષ્ટિં ] મિથ્યાદૃષ્ટિ [કરોતિ ] ક રતી હૈ ઐસા માના જાયે, [તસ્માત્ ] તો [તે ] તુમ્હારે મતમેં [અચેતના પ્રકૃતિઃ ] અચેતન પ્રકૃ તિ [નનુ કારકા પ્રાપ્તા ] (મિથ્યાત્વભાવકી) ક ર્તા હો ગઈ ! (ઇસલિયે મિથ્યાત્વભાવ અચેતન સિદ્ધ હુઆ!)
[અથવા ] અથવા, [એષઃ જીવઃ ] યહ જીવ [પુદ્ગલદ્રવ્યસ્ય ] પુદ્ગલદ્રવ્યકે [મિથ્યાત્વમ્ ] મિથ્યાત્વકો [કરોતિ ] ક રતા હૈ ઐસા માના જાયે, [તસ્માત્ ] તો [પુદ્ગલદ્રવ્યં મિથ્યાદૃષ્ટિઃ ] પુદ્ગલ- દ્રવ્ય મિથ્યાદૃષ્ટિ સિદ્ધ હોગા! — [ન પુનઃ જીવઃ ] જીવ નહીં!
[અથ ] અથવા યદિ [જીવઃ તથા પ્રકૃતિઃ ] જીવ ઔર પ્રકૃ તિ દોનોં [પુદ્ગલદ્રવ્યં ]
૪૭૬