ગાથાર્થ : — [પૂર્વકૃતં ] પૂર્વકૃત [યત્ ] જો [અનેકવિસ્તરવિશેષમ્ ] અનેક પ્રકારકે વિસ્તારવાલા [શુભાશુભમ્ કર્મ ] (જ્ઞાનાવરણીય આદિ) શુભાશુભ કર્મ હૈ; [તસ્માત્ ] ઉસસે [યઃ ] જો આત્મા [આત્માનં તુ ] અપનેકો [નિવર્તયતિ ] દૂર રખતા હૈ [સઃ ] વહ આત્મા [પ્રતિક્રમણમ્ ] પ્રતિક્રમણ કરતા હૈ.
[ભવિષ્યત્ ] ભવિષ્યકાલકા [યત્ ] જો [શુભમ્ અશુભં કર્મ ] શુભ-અશુભ કર્મ [યસ્મિન્ ભાવે ચ ] જિસ ભાવમેં [બધ્યતે ] બઁધતા હૈ. [તસ્માત્ ] ઉસ ભાવસે [યઃ ] જો આત્મા [નિવર્તતે ] નિવૃત્ત હોતા હૈ, [સઃ ચેતયિતા ] વહ આત્મા [પ્રત્યાખ્યાનં ભવતિ ] પ્રત્યાખ્યાન હૈ.
[સમ્પ્રતિ ચ ] વર્તમાન કાલમેં [ઉદીર્ણં ] ઉદયાગત [યત્ ] જો [અનેકવિસ્તરવિશેષમ્ ] અનેક પ્રકારકે વિસ્તારવાલા [શુભમ્ અશુભમ્ ] શુભ ઔર અશુભ કર્મ હૈ [તં દોષં ] ઉસ દોષકો [યઃ ] જો આત્મા [ચેતયતે ] ચેતતા હૈ — અનુભવ કરતા હૈ — જ્ઞાતાભાવસે જાન લેતા હૈ (અર્થાત્ ઉસકે સ્વામિત્વ — કર્તૃત્વકો છોડ દેતા હૈ), [સઃ ચેતયિતા ] વહ આત્મા [ખલુ ] વાસ્તવમેં [આલોચનં ] આલોચના હૈ.
[યઃ ] જો [નિત્યં ] સદા [પ્રત્યાખ્યાનં કરોતિ ] પ્રત્યાખ્યાન કરતા હૈ, [નિત્યં પ્રતિક્રામતિ
૫૩૪