Samaysar-Hindi (Gujarati transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 573 of 642
PDF/HTML Page 606 of 675

 

કહાનજૈનશાસ્ત્રમાલા ]
સર્વવિશુદ્ધજ્ઞાન અધિકાર
૫૭૩

જ્ઞાનમચેતનત્વાત્, તતો જ્ઞાનાધ્યવસાનયોર્વ્યતિરેકઃ . ઇત્યેવં જ્ઞાનસ્ય સર્વૈરેવ પરદ્રવ્યૈઃ સહ વ્યતિરેકો નિશ્ચયસાધિતો દ્રષ્ટવ્યઃ .

અથ જીવ એવૈકો જ્ઞાનં, ચેતનત્વાત્; તતો જ્ઞાનજીવયોરેવાવ્યતિરેકઃ . ન ચ જીવસ્ય સ્વયં જ્ઞાનત્વાત્તતો વ્યતિરેકઃ કશ્ચનાપિ શંક નીયઃ . એવં તુ સતિ જ્ઞાનમેવ સમ્યગ્દ્રષ્ટિઃ, જ્ઞાનમેવ સંયમઃ, જ્ઞાનમેવાંગપૂર્વરૂપં સૂત્રં, જ્ઞાનમેવ ધર્માધર્મૌ, જ્ઞાનમેવ પ્રવ્રજ્યેતિ જ્ઞાનસ્ય જીવપર્યાયૈરપિ સહાવ્યતિરેકો નિશ્ચયસાધિતો દ્રષ્ટવ્યઃ .

અથૈવં સર્વપરદ્રવ્યવ્યતિરેકેણ સર્વદર્શનાદિજીવસ્વભાવાવ્યતિરેકેણ વા અતિવ્યાપ્તિમવ્યાપ્તિં ચ પરિહરમાણમનાદિવિભ્રમમૂલં ધર્માધર્મરૂપં પરસમયમુદ્વમ્ય સ્વયમેવ પ્રવ્રજ્યારૂપમાપદ્ય દર્શનજ્ઞાન- ચારિત્રસ્થિતિરૂપં સ્વસમયમવાપ્ય મોક્ષમાર્ગમાત્મન્યેવ પરિણતં કૃત્વા સમવાપ્તસમ્પૂર્ણવિજ્ઞાનઘનસ્વભાવં ક્યોંકિ કાલ અચેતન હૈ; ઇસલિયે જ્ઞાનકે ઔર કાલકે વ્યતિરેક હૈ. આકાશ (આકાશદ્રવ્ય) જ્ઞાન નહીં હૈ, ક્યોંકિ આકાશ અચેતન હૈ; ઇસલિયે જ્ઞાનકે ઔર આકાશકે વ્યતિરેક હૈ. અધ્યવસાન જ્ઞાન નહીં હૈ, ક્યોંકિ અધ્યવસાન અચેતન હૈ; ઇસલિયે જ્ઞાનકે ઔર (કર્મોદયકી પ્રવૃત્તિરૂપ) અધ્યવસાનકે વ્યતિરેક હૈ. ઇસપ્રકાર યોં જ્ઞાનકા સમસ્ત પરદ્રવ્યોંકે સાથ વ્યતિરેક નિશ્ચયસાધિત દેખના ચાહિએ (અર્થાત્ નિશ્ચયસે સિદ્ધ હુઆ સમઝનાઅનુભવ કરના ચાહિએ).

અબ, જીવ હી એક જ્ઞાન હૈ, ક્યોંકિ જીવ ચેતન હૈ; ઇસલિયે જ્ઞાનકે ઔર જીવકે અવ્યતિરેક (અભેદ) હૈ. ઔર જ્ઞાનકા જીવકે સાથ વ્યતિરેક કિંચિત્માત્ર ભી શંકા કરને યોગ્ય નહીં હૈ (અર્થાત્ જ્ઞાનકી જીવસે ભિન્નતા હોગી ઐસી જરા ભી શંકા કરને યોગ્ય નહીં હૈ), ક્યોંકિ જીવ સ્વયં હી જ્ઞાન હૈ. ઐસા (જ્ઞાન જીવસે અભિન્ન) હોનેસે, જ્ઞાન હી સમ્યગ્દૃષ્ટિ હૈ, જ્ઞાન હી સંયમ હૈ, જ્ઞાન હી અંગપૂર્વરૂપ સૂત્ર હૈ, જ્ઞાન હી ધર્મ-અધર્મ (અર્થાત્ પુણ્ય-પાપ) હૈ, જ્ઞાન હી પ્રવ્રજ્યા (દીક્ષા, નિશ્ચયચારિત્ર) હૈઇસપ્રકાર જ્ઞાનકા જીવપર્યાયોંકે સાથ ભી અવ્યતિરેક નિશ્ચયસાધિત દેખના (અર્થાત્ નિશ્ચય દ્વારા સિદ્ધ હુઆ સમઝનાઅનુભવ કરના) ચાહિએ.

અબ, ઇસપ્રકાર સર્વ પરદ્રવ્યોંકે સાથ વ્યતિરેકકે દ્વારા ઔર સર્વ દર્શનાદિ જીવસ્વભાવોંકે સાથ અવ્યતિરેકકે દ્વારા અતિવ્યાપ્તિકો ઔર અવ્યાપ્તિકો દૂર કરતા હુઆ, અનાદિ વિભ્રમ જિસકા મૂલ હૈ ઐસે ધર્મ-અધર્મરૂપ (પુણ્ય-પાપરૂપ, શુભ-અશુભરૂપ,) પરસમયકો દૂર કરકે, સ્વયં હી પ્રવ્રજ્યારૂપકો પ્રાપ્ત કરકે (અર્થાત્ સ્વયં હી નિશ્ચયચારિત્રરૂપ દીક્ષાભાવકો પ્રાપ્ત કરકે), દર્શન-જ્ઞાન-ચારિત્રમેં સ્થિતિરૂપ સ્વસમયકો પ્રાપ્ત કરકે, મોક્ષમાર્ગકો અપનેમેં હી પરિણત કરકે, જિસને સમ્પૂર્ણ વિજ્ઞાનઘનસ્વભાવકો પ્રાપ્ત કિયા હૈ ઐસા, ત્યાગગ્રહણસે રહિત, સાક્ષાત્ સમયસારભૂત પરમાર્થરૂપ શુદ્ધજ્ઞાન એક અવસ્થિત