દર્શનાત્ .
ણ વિ એસ મોક્ખમગ્ગો પાસંડીગિહિમયાણિ લિંગાણિ .
ન ખલુ દ્રવ્યલિંગ મોક્ષમાર્ગઃ, શરીરાશ્રિતત્વે સતિ પરદ્રવ્યત્વાત્ . દર્શનજ્ઞાનચારિત્રાણ્યેવ મોક્ષમાર્ગઃ, આત્માશ્રિતત્વે સતિ સ્વદ્રવ્યત્વાત્ . મમત્વકા ત્યાગ હોતા હૈ ઇસલિયે, શરીરાશ્રિત દ્રવ્યલિંગકે ત્યાગસે દર્શનજ્ઞાનચારિત્રકી મોક્ષમાર્ગરૂપસે ઉપાસના દેખી જાતી હૈ (અર્થાત્ વે શરીરાશ્રિત દ્રવ્યલિંગકા ત્યાગ કરકે દર્શનજ્ઞાનચારિત્રકો મોક્ષમાર્ગકે રૂપમેં સેવન કરતે હુએ દેખે જાતે હૈં).
ભાવાર્થ : — યદિ દેહમય દ્રવ્યલિંગ મોક્ષકા કારણ હોતા તો અર્હન્તદેવ આદિ દેહકા મમત્વ છોડકર દર્શન-જ્ઞાન-ચારિત્રકા સેવન ક્યોં કરતે ? દ્રવ્યલિંગસે હી મોક્ષ પ્રાપ્ત કર લેતે ! ઇસસે યહ નિશ્ચય હુઆ કિ — દેહમય લિંગ મોક્ષમાર્ગ નહીં હૈ, પરમાર્થતઃ દર્શનજ્ઞાનચારિત્રરૂપ આત્મા હી મોક્ષકા માર્ગ હૈ..૪૦૮-૪૦૯..
અબ, યહી સિદ્ધ કરતે હૈં (અર્થાત્ દ્રવ્યલિંગ મોક્ષમાર્ગ નહીં હૈ, દર્શન-જ્ઞાન-ચારિત્ર હી મોક્ષમાર્ગ હૈ — યહ સિદ્ધ કરતે હૈં) : —
ગાથાર્થ : — [પાષણ્ડિગૃહિમયાનિ લિઙ્ગાનિ ] મુનિયોં ઔર ગૃહસ્થકે લિંગ ( – ચિહ્ન) [એષઃ ] યહ [મોક્ષમાર્ગઃ ન અપિ ] મોક્ષમાર્ગ નહીં હૈ; [દર્શનજ્ઞાનચારિત્રાણિ ] દર્શન – જ્ઞાન – ચારિત્રકો [જિનાઃ ] જિનદેવ [મોક્ષમાર્ગં બ્રુવન્તિ ] મોક્ષમાર્ગ કહતે હૈં.
ટીકા : — દ્રવ્યલિંગ વાસ્તવમેં મોક્ષમાર્ગ નહીં હૈ, ક્યોંકિ વહ (દ્રવ્યલિંગ) શરીરાશ્રિત હોનેસે પરદ્રવ્ય હૈ. દર્શન-જ્ઞાન-ચારિત્ર હી મોક્ષમાર્ગ હૈ, ક્યોંકિ વે આત્માશ્રિત હોનેસે સ્વદ્રવ્ય હૈં.
૫૮૦