તમ્હા જહિત્તુ લિંગે સાગારણગારએહિં વા ગહિદે . દંસણણાણચરિત્તે અપ્પાણં જુંજ મોક્ખપહે ..૪૧૧..
યતો દ્રવ્યલિંગ ન મોક્ષમાર્ગઃ, તતઃ સમસ્તમપિ દ્રવ્યલિંગં ત્યક્ત્વા દર્શનજ્ઞાનચારિત્રેષ્વેવ, મોક્ષમાર્ગત્વાત્, આત્મા યોક્ત વ્ય ઇતિ સૂત્રાનુમતિઃ .
ભાવાર્થ : — જો મોક્ષ હૈ સો સર્વ કર્મોકે અભાવરૂપ આત્મપરિણામ ( – આત્માકે પરિણામ) હૈં, ઇસલિયે ઉસકા કારણ ભી આત્મપરિણામ હી હોના ચાહિએ. દર્શન-જ્ઞાન-ચારિત્ર આત્માકે પરિણામ હૈં; ઇસલિયે નિશ્ચયસે વહી મોક્ષકા માર્ગ હૈ. જો લિંગ હૈ સો દેહમય હૈ; ઔર જો દેહ હૈ વહ પુદ્ગલદ્રવ્યમય હૈ; ઇસલિયે આત્માકે લિયે દેહ મોક્ષમાર્ગ નહીં હૈ. પરમાર્થસે અન્ય દ્રવ્યકો અન્ય દ્રવ્ય કુછ નહીં કરતા ઐસા નિયમ હૈ..૪૧૦..
જબ કિ ઐસા હૈ (અર્થાત્ યદિ દ્રવ્યલિંગ મોક્ષમાર્ગ નહીં હૈ ઔર દર્શનજ્ઞાનચારિત્ર હી મોક્ષમાર્ગ હૈ) તો ઇસપ્રકાર (નિમ્નપ્રકાર) સે કરના ચાહિએ — યહ ઉપદેશ હૈઃ —
ગાથાર્થ : — [તસ્માત્ ] ઇસલિયે [સાગારૈઃ ] સાગારોં દ્વારા ( – ગૃહસ્થોં દ્વારા) [અનગારકૈઃ વા ] અથવા અણગારોંકે દ્વારા ( – મુનિયોંકે દ્વારા) [ગૃહીતાનિ ] ગ્રહણ કિયે ગયે [લિઙ્ગાનિ ] લિંગોંકો [જહિત્વા ] છોડકર, [દર્શનજ્ઞાનચારિત્રે ] દર્શનજ્ઞાનચારિત્રમેં — [મોક્ષપથે ] જો કિ મોક્ષમાર્ગ હૈ ઉસમેં — [આત્માનં યુંક્ષ્વ ] તૂ આત્માકો લગા.
ટીકા : — ક્યોંકિ દ્રવ્યલિંગ મોક્ષમાર્ગ નહીં હૈ, ઇસલિએ સમસ્ત દ્રવ્યલિંગકા ત્યાગ કરકે દર્શનજ્ઞાનચારિત્રમેં હી, વહ (દર્શનજ્ઞાનચારિત્ર) મોક્ષમાર્ગ હોનેસે, આત્માકો લગાના યોગ્ય હૈ — ઐસી સૂત્રકી અનુમતિ હૈ.
ભાવાર્થ : — યહાઁ દ્રવ્યલિંગકો છોડકર આત્માકો દર્શનજ્ઞાનચારિત્રમેં લગાનેકા વચન હૈ વહ સામાન્ય પરમાર્થ વચન હૈ. કોઈ યહ સમઝેગા કિ યહ મુનિ-શ્રાવકકે વ્રતોંકે છુડાનેકા ઉપદેશ હૈ. પરન્તુ ઐસા નહીં હૈ. જો માત્ર દ્રવ્યલિંગકો હી મોક્ષમાર્ગ જાનકર વેશ ધારણ કરતે હૈં, ઉન્હેં