લિંગે દ્રવ્યમયે વહન્તિ મમતાં તત્ત્વાવબોધચ્યુતાઃ .
પ્રાગ્ભારં સમયસ્ય સારમમલં નાદ્યાપિ પશ્યન્તિ તે ..૨૪૧..
પ્રાપ્ત કરતા હૈ અર્થાત્ સ્થિત રહતા હૈ, [તમ્ અનિશં ધ્યાયેત્ ] ઉસીકા નિરન્તર ધ્યાન કરતા હૈ, [તં ચેતતિ ] ઉસીકો ચેતતા હૈ — ઉસીકા અનુભવ કરતા હૈ, [ચ દ્રવ્યાન્તરાણિ અસ્પૃશન્ તસ્મિન્ એવ નિરન્તરં વિહરતિ ] ઔર અન્ય દ્રવ્યોંકો સ્પર્શ ન કરતા હુઆ ઉસીમેં નિરન્તર વિહાર કરતા હૈ [સઃ નિત્ય-ઉદયં સમયસ્ય સારમ્ અચિરાત્ અવશ્યં વિન્દતિ ] વહ પુરુષ, જિસકા ઉદય નિત્ય રહતા હૈ ઐસે સમયકે સારકો (અર્થાત્ પરમાત્માકે રૂપકો) અલ્પ કાલમેં હી અવશ્ય પ્રાપ્ત કરતા હૈ અર્થાત્ ઉસકા અનુભવ કરતા હૈ.
ભાવાર્થ : — નિશ્ચયમોક્ષમાર્ગકે સેવનસે અલ્પ કાલમેં હી મોક્ષકી પ્રાપ્તિ હોતી હૈ, યહ નિયમ હૈ.૨૪૦.
‘જો દ્રવ્યલિંગકો હી મોક્ષમાર્ગ માનકર ઉસમેં મમત્વ રખતે હૈં, ઉન્હોંને સમયસારકો અર્થાત્ શુદ્ધ આત્માકો નહીં જાના’ — ઇસપ્રકાર ગાથા દ્વારા કહતે હૈં.
યહાઁ પ્રથમ ઉસકા સૂચક કાવ્ય કહતે હૈં : —
શ્લોકાર્થ : — [યે તુ એનં પરિહૃત્ય સંવૃતિ-પથ-પ્રસ્થાપિતેન આત્મના દ્રવ્યમયે લિંઙ્ગે મમતાં વહન્તિ ] જો પુરુષ ઇસ પૂર્વોક્ત પરમાર્થસ્વરૂપ મોક્ષમાર્ગકો છોડકર વ્યવહારમોક્ષમાર્ગમેં સ્થાપિત અપને આત્માકે દ્વારા દ્રવ્યમય લિંગમેં મમતા કરતે હૈં (અર્થાત્ યહ માનતે હૈં કિ યહ દ્રવ્યલિંગ હી હમેં મોક્ષ પ્રાપ્ત કરા દેગા), [તે તત્ત્વ-અવબોધ-ચ્યુતાઃ અદ્ય અપિ સમયસ્ય સારમ્ ન પશ્યન્તિ ] વે પુરુષ તત્ત્વકે યથાર્થ જ્ઞાનસે રહિત હોતે હુએ અભી તક સમયકે સારકો (અર્થાત્ શુદ્ધ આત્માકો) નહીં દેખતે — અનુભવ નહીં કરતે. વહ સમયસાર અર્થાત્ શુદ્ધાત્મા કૈસા હૈ ? [નિત્ય-ઉદ્યોતમ્ ] નિત્ય પ્રકાશમાન હૈ (અર્થાત્ કોઈ પ્રતિપક્ષી હોકર ઉસકે ઉદયકા નાશ નહીં કર સકતા), [અખણ્ડમ્ ] અખણ્ડ હૈ (અર્થાત્ જિસમેં અન્ય જ્ઞેય આદિકે નિમિત્ત ખણ્ડ નહીં હોતે), [એકમ્ ] એક હૈ (અર્થાત્ પર્યાયોંસે અનેક અવસ્થારૂપ હોને પર ભી જો એકરૂપત્વકો નહીં છોડતા), [અતુલ-આલોકં ] અતુલ ( – ઉપમારહિત) પ્રકાશવાલા હૈ, (ક્યોંકિ જ્ઞાનપ્રકાશકો સૂર્યાદિકે પ્રકાશકી ઉપમા નહીં દી જા સકતી), [સ્વભાવ-પ્રભા-પ્રાગ્ભારં ] સ્વભાવપ્રભાકા પુંજ હૈ (અર્થાત્ ચૈતન્યપ્રકાશકા સમૂહરૂપ હૈ), [અમલં ] અમલ હૈ (અર્થાત્ રાગાદિ-વિકારરૂપી મલસે રહિત હૈ).
૫૮૪