Samaysar-Hindi (Gujarati transliteration). Kalash: 242-243.

< Previous Page   Next Page >


Page 586 of 642
PDF/HTML Page 619 of 675

 

સમયસાર
[ ભગવાનશ્રીકુન્દકુન્દ-
(વિયોગિની)
વ્યવહારવિમૂઢદ્રષ્ટયઃ પરમાર્થં કલયન્તિ નો જનાઃ .
તુષબોધવિમુગ્ધબુદ્ધયઃ કલયન્તીહ તુષં ન તણ્ડુલમ્ ..૨૪૨..

(સ્વાગતા) દ્રવ્યલિંગમમકારમીલિતૈ- દ્રર્શ્યતે સમયસાર એવ ન . દ્રવ્યલિંગમિહ યત્કિલાન્યતો જ્ઞાનમેકમિદમેવ હિ સ્વતઃ ..૨૪૩..

શ્લોકાર્થ :[વ્યવહાર-વિમૂઢ-દૃષ્ટયઃ જનાઃ પરમાર્થ નો કલયન્તિ ] જિનકી દૃષ્ટિ (બુદ્ધિ) વ્યવહારમેં હી મોહિત હૈ ઐસે પુરુષ પરમાર્થકો નહીં જાનતે, [ઇહ તુષ-બોધ-વિમુગ્ધ- બુદ્ધયઃ તુષં કલયન્તિ, ન તણ્ડુલમ્ ] જૈસે જગતમેં જિનકી બુદ્ધિ તુષકે જ્ઞાનમેં હી મોહિત હૈ (મોહકો પ્રાપ્ત હુઈ હૈ) ઐસે પુરુષ તુષકો હી જાનતે હૈં, તંદુલ (ચાવલ) કો નહીં જાનતે.

ભાવાર્થ :જો ધાનકે છિલકોં પર હી મોહિત હો રહે હૈં, ઉન્હીંકો કૂટતે રહતે હૈં, ઉન્હોંને ચાવલોંકો જાના હી નહીં હૈ; ઇસીપ્રકાર જો દ્રવ્યલિંગ આદિ વ્યવહારમેં મુગ્ધ હો રહે હૈં (અર્થાત્ જો શરીરાદિકી ક્રિયામેં મમત્વ કિયા કરતે હૈં), ઉન્હોંને શુદ્ધાત્માનુભવનરૂપ પરમાર્થકો જાના નહીં હૈ; અર્થાત્ ઐસે જીવ શરીરાદિ પરદ્રવ્યકો હી આત્મા જાનતે હૈં, વે પરમાર્થ આત્માકે સ્વરૂપકો જાનતે હી નહીં.૨૪૨.

અબ, આગામી ગાથાકા સૂચક કાવ્ય કહતે હૈં :

શ્લોકાર્થ :[દ્રવ્યલિઙ્ગ-મમકાર-મીલિતૈઃ સમયસારઃ એવ ન દૃશ્યતે ] જો દ્રવ્યલિંગમેં મમકારકે દ્વારા અંધવિવેક રહિત હૈં, વે સમયસારકો હી નહીં દેખતે; [યત્ ઇહ દ્રવ્યલિંગમ્ કિલ અન્યતઃ ] ક્યોંકિ ઇસ જગતમેં દ્રવ્યલિંગ તો વાસ્તવમેં અન્ય દ્રવ્યસે હોતા હૈ, [ઇદમ્ જ્ઞાનમ્ એવ હિ એકમ્ સ્વતઃ ] માત્ર યહ જ્ઞાન હી નિજસે (આત્મદ્રવ્યસે) હોતા હૈ.

ભાવાર્થ :જો દ્રવ્યલિંગમેં મમત્વકે દ્વારા અંધ હૈ ઉન્હેં શુદ્ધાત્મદ્રવ્યકા અનુભવ હી નહીં હૈ, ક્યોંકિ વે વ્યવહારકો હી પરમાર્થ માનતે હૈં, ઇસલિયે પરદ્રવ્યકો હી આત્મદ્રવ્ય માનતે હૈં.૨૪૩.

૫૮૬