સત્ત્વં દ્યોતયન્નનેકાન્ત એવ નાશયિતું ન દદાતિ ૧૨ . યદાઽનિત્યજ્ઞાનવિશેષૈઃ ખણ્ડિતનિત્યજ્ઞાનસામાન્યો નાશમુપૈતિ, તદા જ્ઞાનસામાન્યરૂપેણ નિત્યત્વં દ્યોતયન્નનેકાન્ત એવ તમુજ્જીવયતિ ૧૩ . યદા તુ નિત્યજ્ઞાનસામાન્યોપાદાનાયાનિત્યજ્ઞાનવિશેષત્યાગેનાત્માનં નાશયતિ, તદા જ્ઞાનવિશેષરૂપેણાનિત્યત્વં દ્યોતયન્નનેકાન્ત એવ નાશયિતું ન દદાતિ ૧૪ .
વિશ્રાન્તં પરરૂપ એવ પરિતો જ્ઞાનં પશોઃ સીદતિ .
ર્દૂરોન્મગ્નઘનસ્વભાવભરતઃ પૂર્ણં સમુન્મજ્જતિ ..૨૪૮..
માનકર — અંગીકાર કરકે અપના નાશ કરતા હૈ, તબ (ઉસ જ્ઞાનમાત્ર ભાવકા) પરભાવસે અસત્પના પ્રકાશિત કરતા હુઆ, અનેકાન્ત હી ઉસે અપના નાશ નહીં કરને દેતા.૧૨.
જબ યહ જ્ઞાનમાત્ર ભાવ અનિત્યજ્ઞાનવિશેષોંકે દ્વારા અપના નિત્ય જ્ઞાનસામાન્ય ખણ્ડિત હુઆ માનકર નાશકો પ્રાપ્ત હોતા હૈ, તબ (ઉસ જ્ઞાનમાત્ર ભાવકા) જ્ઞાનસામાન્યરૂપસે નિત્યત્વ પ્રકાશિત કરતા હુઆ, અનેકાન્ત હી ઉસે જિલાતા હૈ — નષ્ટ નહીં હોને દેતા.૧૩.
ઔર જબ યહ જ્ઞાનમાત્ર ભાવ નિત્ય જ્ઞાનસામાન્યકા ગ્રહણ કરનેકે લિયે અનિત્ય જ્ઞાનવિશેષોંકે ત્યાગકે દ્વારા અપના નાશ કરતા હૈ (અર્થાત્ જ્ઞાનકે વિશેષોંકા ત્યાગ કરકે અપનેકો નષ્ટ કરતા હૈ), તબ (ઉસ જ્ઞાનમાત્ર ભાવકા) જ્ઞાનવિશેષરૂપસે અનિત્યત્વ પ્રકાશિત કરતા હુઆ, અનેકાન્ત હી ઉસે અપના નાશ નહીં કરને દેતા.૧૪.
(યહાઁ તત્-અતત્કે ૨ ભંગ, એક-અનેકકે ૨ ભંગ, સત્-અસત્કે દ્રવ્ય-ક્ષેત્ર-કાલ-ભાવસે યહ બતાયા હૈ કિ — એકાન્તસે જ્ઞાનમાત્ર આત્માકા અભાવ હોતા હૈ ઔર અનેકાન્તસે આત્મા જીવિત રહતા હૈ; અર્થાત્ એકાન્તસે આત્મા જિસ સ્વરૂપ હૈ ઉસ સ્વરૂપ નહીં સમઝા જાતા, સ્વરૂપમેં પરિણમિત નહીં હોતા, ઔર અનેકાન્તસે વહ વાસ્તવિક સ્વરૂપસે સમઝા જાતા હૈ, સ્વરૂપમેં પરિણમિત હોતા હૈ.)
યહાઁ નિમ્ન પ્રકારસે (ચૌદહ ભંગોંકે કલશરૂપ) ચૌદહ કાવ્ય ભી કહે જા રહે હૈં —
(ઉનમેંસે પહલે, પ્રથમ ભંગકા કલશરૂપ કાવ્ય ઇસપ્રકાર હૈ : — )
શ્લોકાર્થ : — [બાહ્ય-અર્થૈઃ પરિપીતમ્ ] બાહ્ય પદાર્થોંકે દ્વારા સમ્પૂર્ણતયા પિયા ગયા,
૮ ભંગ, ઔર નિત્ય-અનિન્યકે ૨ ભંગ — ઇસપ્રકાર સબ મિલાકર ૧૪ ભંગ હુએ. ઇન ચૌદહ ભંગોંમેં