Samaysar-Hindi (Gujarati transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 617 of 642
PDF/HTML Page 650 of 675

 

કહાનજૈનશાસ્ત્રમાલા ]
પરિશિષ્ટ
૬૧૭

રત્નત્રયાતિશયપ્રવૃત્તસકલકર્મક્ષયપ્રજ્વલિતાસ્ખલિતવિમલસ્વભાવભાવતયા સિદ્ધરૂપેણ ચ સ્વયં પરિણમમાનં જ્ઞાનમાત્રમેકમેવોપાયોપેયભાવં સાધયતિ . એવમુભયત્રાપિ જ્ઞાનમાત્રસ્યાનન્યતયા નિત્યમસ્ખલિતૈકવસ્તુનો નિષ્કમ્પપરિગ્રહણાત્ તત્ક્ષણ એવ મુમુક્ષૂણામાસંસારાદલબ્ધભૂમિકાનામપિ ભવતિ ભૂમિકાલાભઃ . તતસ્તત્ર નિત્યદુર્લલિતાસ્તે સ્વત એવ ક્રમાક્રમપ્રવૃત્તાનેકાન્તમૂર્તયઃ સાધકભાવસમ્ભવપરમપ્રકર્ષકોટિસિદ્ધિભાવભાજનં ભવન્તિ . યે તુ નેમામન્તર્નીતાનેકાન્ત- જ્ઞાનમાત્રૈકભાવરૂપાં ભૂમિમુપલભન્તે તે નિત્યમજ્ઞાનિનો ભવન્તો જ્ઞાનમાત્રભાવસ્ય સ્વરૂપેણાભવનં દ્વારા સ્વયં સાધકરૂપસે પરિણમિત હોતા હુઆ, તથા પરમ પ્રકર્ષકી પરાકાષ્ઠાકો પ્રાપ્ત રત્નત્રયકી અતિશયતાસે પ્રવર્તિત જો સકલ કર્મકા ક્ષય ઉસસે પ્રજ્વલિત (દેદીપ્યમાન) હુવે જો અસ્ખલિત વિમલ સ્વભાવભાવત્વ દ્વારા સ્વયં સિદ્ધરૂપસે પરિણમતા ઐસા એક હી જ્ઞાનમાત્ર (ભાવ) ઉપાય- ઉપેયભાવકો સિદ્ધ કરતા હૈ.

(ભાવાર્થ :યહ આત્મા અનાદિ કાલસે મિથ્યાદર્શનજ્ઞાનચારિત્રકે કારણ સંસારમેં ભ્રમણ કરતા હૈ. વહ સુનિશ્ચલતયા ગ્રહણ કિયે ગયે વ્યવહારસમ્યગ્દર્શનજ્ઞાનચારિત્રકી વૃદ્ધિકી પરમ્પરાસે ક્રમશઃ સ્વરૂપાનુભવ જબસે કરતા હૈ તબસે જ્ઞાન સાધકરૂપસે પરિણમિત હોતા હૈ, ક્યોંકિ જ્ઞાનમેં નિશ્ચયસમ્યગ્દર્શનજ્ઞાનચારિત્રરૂપ ભેદ અન્તર્ભૂત હૈં. નિશ્ચય- સમ્યગ્દર્શનજ્ઞાનચારિત્રકે પ્રારંભસે લેકર, સ્વરૂપાનુભવકી વૃદ્ધિ કરતે કરતે જબ તક નિશ્ચય- સમ્યગ્દર્શનજ્ઞાનચારિત્રકી પૂર્ણતા ન હો, તબ તક જ્ઞાનકા સાધક રૂપસે પરિણમન હૈ. જબ નિશ્ચયસમ્યગ્દર્શનજ્ઞાનચારિત્રકી પૂર્ણતાસે સમસ્ત કર્મોંકા નાશ હોતા હૈ અર્થાત્ સાક્ષાત્ મોક્ષ હોતા હૈ તબ જ્ઞાન સિદ્ધ રૂપસે પરિણમિત હોતા હૈ, ક્યોંકિ ઉસકા અસ્ખલિત નિર્મલ સ્વભાવભાવ પ્રગટ દેદીપ્યમાન હુઆ હૈ. ઇસપ્રકાર સાધક રૂપસે ઔર સિદ્ધ રૂપસેદોનોં રૂપસે પરિણમિત હોનેવાલા એક હી જ્ઞાન આત્મવસ્તુકો ઉપાય-ઉપેયપના સાધિત કરતા હૈ.)

ઇસપ્રકાર દોનોંમેં (ઉપાય તથા ઉપેયમેં) જ્ઞાનમાત્રકી અનન્યતા હૈ અર્થાત્ અન્યપના નહીં હૈ; ઇસલિયે સદા અસ્ખલિત એક વસ્તુકા (જ્ઞાનમાત્ર આત્મવસ્તુકા) નિષ્કમ્પ ગ્રહણ કરનેસે, મુમુક્ષુઓંકો, કિ જિન્હેં અનાદિ સંસારસે ભૂમિકાકી પ્રાપ્તિ ન હુઈ હો ઉન્હેં ભી, તત્ક્ષણ હી ભૂમિકાકી પ્રાપ્તિ હોતી હૈ; ફિ ર ઉસીમેં નિત્ય મસ્તી કરતે હુએ (લીન રહતે હુએ) વે મુમુક્ષુજો કિ સ્વતઃ હી, ક્રમરૂપ ઔર અક્રમરૂપ પ્રવર્તમાન અનેક અન્તકી (અનેક ધર્મકી) મૂર્તિયાઁ હૈં વે સાધકભાવસે ઉત્પન્ન હોનેવાલી પરમ પ્રકર્ષકી કોટિરૂપ સિદ્ધિભાવકે ભાજન હોતે હૈં. પરન્તુ જિસમેં અનેક અન્ત અર્થાત્ ધર્મ ગર્ભિત હૈં ઐસે એક જ્ઞાનમાત્ર ભાવરૂપ ઇસ ભૂમિકો જો પ્રાપ્ત નહીં કરતે, વે સદા અજ્ઞાની રહતે હુએ, જ્ઞાનમાત્ર ભાવકા સ્વરૂપસે અભવન ઔર પરરૂપસે ભવન દેખતે (શ્રદ્ધા

78

કોટિ = અન્તિમતા; ઉત્કૃષ્ટતા; ઊઁ ચેમેં ઊઁ ચા બિન્દુ; હદ.