પરરૂપેણ ભવનં પશ્યન્તો જાનન્તોઽનુચરન્તશ્ચ મિથ્યાદ્રષ્ટયો મિથ્યાજ્ઞાનિનો મિથ્યાચારિત્રાશ્ચ ભવન્તોઽત્યન્તમુપાયોપેયભ્રષ્ટા વિભ્રમન્ત્યેવ .
ભૂમિં શ્રયન્તિ કથમપ્યપનીતમોહાઃ .
મૂઢાસ્ત્વમૂમનુપલભ્ય પરિભ્રમન્તિ ..૨૬૬..
યો ભાવયત્યહરહઃ સ્વમિહોપયુક્ત : .
પાત્રીકૃતઃ શ્રયતિ ભૂમિમિમાં સ એકઃ ..૨૬૭..
કરતે) હુએ, જાનતે હુએ તથા આચરણ કરતે હુએ, મિથ્યાદૃષ્ટિ, મિથ્યાજ્ઞાની ઔર મિથ્યાચારિત્રી હોતે હુએ, ઉપાય-ઉપેયભાવસે અત્યન્ત ભ્રષ્ટ હોતે હુએ સંસારમેં પરિભ્રમણ હી કરતે હૈં. અબ, ઇસ અર્થકા કલશરૂપ કાવ્ય કહતે હૈં : —
શ્લોકાર્થ : — [યે ] જો પુરુષ, [કથમ્ અપિ અપનીત-મોહાઃ ] કિસી ભી પ્રકારસે જિનકા મોહ દૂર હો ગયા હૈ ઐસા હોતા હુઆ, [જ્ઞાનમાત્ર-નિજ-ભાવમયીમ્ અકમ્પાં ભૂમિં ] જ્ઞાનમાત્ર નિજ ભાવમય અકમ્પ ભૂમિકાકા (અર્થાત્ જ્ઞાનમાત્ર જો અપના ભાવ ઉસ-મય નિશ્ચલ ભૂમિકાકા) [શ્રયન્તિ ] આશ્રય લેતે હૈં [તે સાધકત્વમ્ અધિગમ્ય સિદ્ધાઃ ભવન્તિ ] વે સાધકત્વકો પ્રાપ્ત કરકે સિદ્ધ હો જાતે હૈં; [તુ ] પરન્તુ [મૂઢાઃ ] જો મૂઢ ( – મોહી, અજ્ઞાની, મિથ્યાદૃષ્ટિ) હૈ વે [અમૂમ્ અનુપલભ્ય ] ઇસ ભૂમિકાકો પ્રાપ્ન ન કરકે [પરિભ્રમન્તિ ] સંસારમેં પરિભ્રમણ કરતે હૈં.
ભાવાર્થ : — જો ભવ્ય પુરુષ, ગુરુકે ઉપદેશસે અથવા સ્વયમેવ કાલલબ્ધિકો પ્રાપ્ત કરકે મિથ્યાત્વસે રહિત હોકર, જ્ઞાનમાત્ર અપને સ્વરૂપકો પ્રાપ્ત કરતે હૈં, ઉસકા આશ્રય લેતે હૈં; વે સાધક હોતે હુએ સિદ્ધ હો જાતે હૈં; પરન્તુ જો જ્ઞાનમાત્ર – નિજકો પ્રાપ્ત નહીં કરતે, વે સંસારમેં પરિભ્રમણ કરતે હૈં.૨૬૬.
ઇસ ભૂમિકાકા આશ્રય કરનેવાલા જીવ કૈસા હોતા હૈ સો અબ કહતે હૈં : —
શ્લોકાર્થ : — [યઃ ] જો પુરુષ, [સ્યાદ્વાદ-કૌશલ-સુનિશ્ચલ-સંયમાભ્યાં ] સ્યાદ્વાદમેં
૬૧૮