શુદ્ધપ્રકાશભરનિર્ભરસુપ્રભાતઃ .
સ્તસ્યૈવ ચાયમુદયત્યચલાર્ચિરાત્મા ..૨૬૮..
પ્રવીણતા તથા (રાગાદિક અશુદ્ધ પરિણતિકે ત્યાગરૂપ) સુનિશ્ચલ સંયમ — ઇન દોનોંકે દ્વારા [ઇહ ઉપયુક્તઃ ] અપનેમેં ઉપયુક્ત રહતા હુઆ (અર્થાત્ અપને જ્ઞાનસ્વરૂપ આત્મામેં ઉપયોગકો લગાતા હુઆ) [અહઃ અહઃ સ્વમ્ ભાવયતિ ] પ્રતિદિન અપનેકો ભાતા હૈ ( – નિરન્તર અપને આત્માકી ભાવના કરતા હૈ), [સઃ એકઃ ] વહી એક (પુરુષ); [જ્ઞાન-ક્રિયા-નય-પરસ્પર-તીવ્ર-મૈત્રી-પાત્રીકૃતઃ ] જ્ઞાનનય ઔર ક્રિયાનયકી પરસ્પર તીવ્ર મૈત્રીકા પાત્રરૂપ હોતા હુઆ, [ઇમામ્ ભૂમિમ્ શ્રયતિ ] ઇસ (જ્ઞાન માત્ર નિજભાવમય) ભૂમિકાકા આશ્રય કરતા હૈ.
ભાવાર્થ : — જો જ્ઞાનનયકો હી ગ્રહણ કરકે ક્રિયાનયકો છોડતા હૈ, ઉસ પ્રમાદી ઔર સ્વચ્છન્દી પુરુષકો ઇસ ભૂમિકાકી પ્રાપ્તિ નહીં હુઈ હૈ. જો ક્રિયાનયકો હી ગ્રહણ કરકે જ્ઞાનનયકો નહીં જાનતા, ઉસ (વ્રત – સમિતિ – ગુપ્તિરૂપ) શુભ કર્મસે સંતુષ્ટ પુરુષકો ભી ઇસ નિષ્કર્મ ભૂમિકાકી પ્રાપ્તિ નહીં હુઈ હૈ. જો પુરુષ અનેકાન્તમય આત્માકો જાનતા હૈ ( – અનુભવ કરતા હૈ) તથા સુનિશ્ચલ સંયમમેં પ્રવૃત્ત હૈ ( – રાગાદિક અશુદ્ધ પરિણતિકા ત્યાગ કરતા હૈ), ઔર ઇસપ્રકાર જિસને જ્ઞાનનય તથા ક્રિયાનયકી પરસ્પર તીવ્ર મૈત્રી સિદ્ધ કી હૈ, વહી પુરુષ ઇસ જ્ઞાનમાત્ર નિજભાવમય ભૂમિકાકા આશ્રય કરનેવાલા હૈ.
જ્ઞાનનય ઔર ક્રિયાનયકે ગ્રહણ-ત્યાગકા સ્વરૂપ તથા ફલ ‘પંચાસ્તિકાયસંગ્રહ’ ગ્રન્થકે અન્તમેં કહા હૈ, વહાઁસે જાનના ચાહિએ.૨૬૭.
ઇસપ્રકાર જો પુરુષ ઇસ ભૂમિકાકા આશ્રય લેતા હૈ, વહી અનન્ત ચતુષ્ટયમય આત્માકો પ્રાપ્ત કરતા હૈ — ઇસ અર્થકા કાવ્ય કહતે હૈં : —
શ્લોકાર્થ : — [તસ્ય એવ ] (પૂર્વોક્ત પ્રકારસે જો પુરુષ ઇસ ભૂમિકાકા આશ્રય લેતા હૈ) ઉસીકે, [ચિત્-પિણ્ડ-ચણ્ડિમ-વિલાસિ-વિકાસ-હાસઃ ] ચૈતન્યપિંડકે નિરર્ગલ વિલસિત વિકાસરૂપ જિસકા ખિલના હૈ (અર્થાત્ ચૈતન્યપુંજકા અત્યન્ત વિકાસ હોના હી જિસકા ખિલના હૈ), [શુદ્ધ-પ્રકાશ-ભર-નિર્ભર-સુપ્રભાતઃ ] શુદ્ધ પ્રકાશકી અતિશયતાકે કારણ જો સુપ્રભાતકે સમાન હૈ, [આનન્દ-સુસ્થિત-સદા-અસ્ખલિત-એક-રૂપઃ ] આનન્દમેં સુસ્થિત ઐસા જિસકા સદા અસ્ખલિત એક રૂપ હૈ [ચ ] ઔર [અચલ-અર્ચિઃ ] જિસકી જ્યોતિ અચલ હૈ ઐસા [અયમ્ આત્મા ઉદયતિ ] યહ આત્મા ઉદયકો પ્રાપ્ત હોતા હૈ