Samaysar-Hindi (iso15919 transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 113 of 642
PDF/HTML Page 146 of 675

 

kahānajainaśāstramālā ]
jīv-ajīv adhikār
113
pathi muṣyamāṇaṁ dr̥ṣṭavā lokā bhaṇanti vyavahāriṇaḥ .
muṣyate eṣ panthā na ca panthā muṣyate kaścit ..58..
tathā jīve karmaṇāṁ nokarmaṇāṁ ca dr̥ṣṭavā varṇam .
jīvasyaiṣ varṇo jinairvyavahārat uktaḥ ..59..
gandharasasparśarūpāṇi dehaḥ saṁsthānādayo ye ca .
sarve vyavahārasya ca niścayadraṣṭāro vyapadiśanti ..60..

yathā pathi prasthitaṁ kañcitsārthaṁ muṣyamāṇamavalokya tātsthyāttadupacāreṇ muṣyat eṣ panthā iti vyavahāriṇāṁ vyapadeśe‘pi na niścayato viśiṣṭākāśadeśalakṣaṇaḥ kaścidapi panthā muṣyate, tathā jīve bandhaparyāyeṇāvasthitaṁkarmaṇo nokarmaṇo vā varṇamutprekṣya tātsthyāttadupacāreṇ jīvasyaiṣ varṇa iti vyavahārato‘rhaddevānāṁ prajñāpane‘pi na niścayato nityamevāmūrtasvabhāvasyopayogaguṇādhikasya jīvasya kaścidapi varṇo‘sti . evaṁ gandharasasparśarūpaśarīrasaṁsthānasaṁhananarāgadveṣamohapratyayakarmanokarma-

gāthārtha :[pathi muṣyamāṇaṁ ] jaise mārgameṁ jāte huye vyaktiko luṭatā huā [dr̥ṣṭavā ] dekhakar ‘[eṣaḥ panthā ] yah mārga [muṣyate ] luṭatā hai’ isaprakār [vyavahāriṇaḥ lokāḥ ] vyavahārījan [bhaṇanti ] kahate haiṁ; kintu paramārthase vicār kiyā jāye to [kaścit panthā ] koī mārga to [na ca muṣyate ] nahīṁ luṭatā, mārgameṁ jātā huā manuṣya hī luṭatā hai; [tathā ] isaprakār [jīve ] jīvameṁ [karmaṇāṁ nokarmaṇāṁ ca ] karmoṁkā aur nokarmoṁkā [varṇam ] varṇa [dr̥ṣṭavā ] dekhakar ‘[jīvasya ] jīvakā [eṣaḥ varṇaḥ ] yah varṇa hai’ isaprakār [jinaiḥ ] jinendradevane [vyavahārataḥ ] vyavahārase [ukta : ] kahā hai . isīprakār [gandharasasparśarūpāṇi ] gandha, ras, sparśa, rūp, [dehaḥ saṁsthānādayaḥ ] deh, saṁsthān ādi [ye ca sarve ] jo sab haiṁ, [vyavahārasya ] ve sab vyavahārase [niścayadraṣṭāraḥ ] niścayake dekhanevāle [vyapadiśanti ] kahate haiṁ .

ṭīkā :jaise vyavahārī jan, mārgameṁ jāte hue kisī sārtha(saṁgh)ko luṭatā huā dekhakar, saṁghakī mārgameṁ sthiti honese usakā upacār karake, ‘yah mārga luṭatā hai’ aisā kahate haiṁ, tathāpi niścayase dekhā jāye to, jo ākāśake amuk bhāgasvarūp hai aisā koī mārga to nahīṁ luṭatā; isīprakār bhagavān arahantadev, jīvameṁ bandhaparyāyase sthitiko prāpta (rahā huā) karma aur nokarmakā varṇa dekhakar, (karma-nokarmake) varṇakī (bandhaparyāyase) jīvameṁ sthiti honese usakā upacār karake, ‘jīvakā yah varṇa hai aisā vyavahārase pragaṭ karate haiṁ, tathāpi niścayase, sadā hī jisakā amūrta svabhāv hai aur jo upayogaguṇake dvārā anyadravyoṁse adhik

15