vartate, tatra vartamānaśca jñānakriyāyāḥ svabhāvabhūtatvenāpratiṣiddhatvājjānāti, tathā saṁyogasiddha- saṁbaṁdhayorapyātmakrodhādyāsravayoḥ svayamajñānen viśeṣamajānan yāvadbhedaṁ na paśyati tāvadaśaṁk mātmatayā krodhādau vartate, tatra vartamānaśca krodhādikriyāṇāṁ parabhāvabhūtatvātpratiṣiddhatve‘pi svabhāvabhūtatvādhyāsātkrudhyati rajyate muhyati ceti . tadatra yo‘yamātmā svayamajñānabhavane jñānabhavanamātrasahajodāsīnāvasthātyāgen vyāpriyamāṇaḥ pratibhāti sa kartā; yattu jñānabhavan- vyāpriyamāṇatvebhyo bhinnaṁ kriyamāṇatvenāntarutplavamānaṁ pratibhāti krodhādi tatkarma . evamiyamanādirajñānajā kartr̥karmapravr̥ttiḥ . evamasyātmanaḥ svayamajñānātkartr̥karmabhāven krodhādiṣu vartamānasya tamev krodhādivr̥ttirūpaṁ pariṇāmaṁ nimittamātrīkr̥tya svayamev pariṇamamānaṁ paudgalikaṁ karma saṁcayamupayāti . evaṁ jīvapudgalayoḥ parasparāvagāhalakṣaṇasambandhātmā bandhaḥ sidhyet . sa viśeṣ (antar, bhinna lakṣaṇ) na honese unake bhedako (pr̥thaktvako) na dekhatā huā, niḥśaṁkatayā jñānameṁ apanepanese pravartatā hai, aur vahān̐ (jñānameṁ apanepanese) pravartatā huā vah, jñānakriyākā svabhāvabhūt honese niṣedh nahīṁ kiyā gayā hai isaliye, jānatā hai — jānanerūpameṁ pariṇamit hotā hai, isīprakār jab tak yah ātmā, jinheṁ saṁyogasiddha sambandha hai aise ātmā aur krodhādi āsravoṁmeṁ bhī, apane ajñānabhāvase, viśeṣ na jānatā huā unake bhedako nahīṁ dekhatā tab tak niḥśaṁkatayā krodhādimeṁ apanepane se pravartatā hai, aur vahān̐ (krodhādimeṁ apanepanese) pravartatā huā vah, yadyapi krodhādi kriyākā parabhāvabhūt honese niṣedh kiyā gayā hai tathāpi vah svabhāvabhūt honekā use adhyās honese, krodharūp pariṇamit hotā hai, rāgarūp pariṇamit hotā hai, moharūp pariṇamit hotā hai . ab yahān̐, jo yah ātmā apane ajñānabhāvase 1jñānabhavanamātra sahaj udāsīn (jñātādraṣṭāmātra) avasthākā tyāg karake ajñānabhavanavyāpārarūp arthāt krodhādivyāpārarūp pravartamān hotā huā pratibhāsit hotā hai; vah ka rtā hai; aur jñānabhavanavyāpārarūp pravartanase bhinna, jo 2kriyamāṇarūpase antaraṅgameṁ utpanna hote hue pratibhāsit hote haiṁ, aise krodhādik ve, (us kartāke) karma haiṁ . isaprakār anādikālīn ajñānase honevālī yah (ātmākī) kartākarmakī pravr̥tti hai . isaprakār apane ajñānake kāraṇ kartākarmabhāvase krodhādimeṁ pravartamān is ātmāke, krodhādikī pravr̥ttirūp usī pariṇāmako nimittamātra karake svayaṁ apane bhāvase hī pariṇamit honevālā paudgalik karma ikaṭṭhā hotā hai . isaprakār jīv aur pudgalakā, paraspar avagāh jisakā lakṣaṇ hai aise sambandharūp bandha siddha hotā hai . anekātmak hone par bhī (anādi) ek pravāharūp honese jisameṁ itaretarāśray doṣ
1. bhavan = honā vah; pariṇamanā vah; pariṇaman .
2. kriyamāṇarūpase = kiyā jātā vah — usarūpase